1. Wiadomości wstępne czas trwania 1863-1890 filozofia -krytyka mistycyzmu i metafizyki typowo romantycznej -nauki przyrodnicze łączyła z humanistyką -nauka o społeczeństwie -utylitaryzm (wszystko co robi człowiek musi być pożyteczne) -materializm cele literatury funkcja edukacyjna ukazuje problemy i idee pozytywizmu tematyka historyczna i współczesna, upadek powstania i konsekwencje, potrzeba walki poprzez pracę, germanizacja i rusyfikacja, zmniejszenie analfabetyzmu, problemy społeczne, złe warunki życia ludzi, problemy z asymilacją Żydów itd. typowy bohater -działacz- przedsiębiorczy, wykształcony, kierujący się rozumem a nie uczuciami, wyznacznikiem dla niego jest praca -żyd- nowocześnie myślący, związany ze społeczeństwem polskim( asymilacja) -ubogie dziecko- nie mogły się uczyć, biedne, słabe warunki społeczne, po raz pierwszy dziecko staje się bohaterem literackim felieton – gatunek literacki na przełomie 18/19 w -ukazuje się cyklicznie -odznacza się swobodą stylu i kompozycji -powinien być błyskotliwy i mieć wysokie walory literackie -autor wyraźnie zaznacza swoje zdanie -emocjonalny i prowokacyjny Tematyka: -społeczna, obyczajowa, temat dowolny, sprawy...