zależność szybkosci reakcji metalu z kwasem od rodzaju metalu, stopnia rozdrobnienia stezania kwau i tempertury SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNEJ Reakcje chemiczne przebiegają z różną szybkością. Są wśród nich zachodzące w niezwykle krótkim czasie (np. wybuch mieszaniny gazu z powietrzem), ale i bardzo powolne (np. wietrzenie skał). Szybkość reakcji (v) wyrażana jest jako zmiana stężenia molowego produktu (Δcproduktu) lub substratu (Δcsubstratu) reakcji w zachodząca w jednostce czasu (t): Tak wyrażona szybkość reakcji jest tzw. średnią szybkością reakcji. Ponieważ przyjęto, że szybkość reakcji ma zawsze wartość dodatnią, więc w zależności od tego czy jest rozważana jako ubytek substratu (Rysunek 1) czy przyrost stężenia produktu w równaniu pojawia się znak – lub +. Rzeczywistą szybkość reakcji w danej chwili określa się jako stosunek nieskończenie małej zmiany stężenia jednego z reagentów do nieskończenie małego czasu, w którym ta zmiana nastąpiła. Czynniki wpływające na szybkość reakcji: a) Temperatura Szybkość reakcji w bardzo znaczący sposób zależy od temperatury. Przykładem może być tu reakcja tlenu z wodorem, która w 200C przebiega powoli, natomiast w 600Cprzebiega wybuchowo, w ciągu ułamka sekundy. Jacobus van’t Hoff (1852-1911) jako pierwszy, na podstawie wyników swoich doświadczeń podał ogólna zależność dotyczącą wpływu temperatury na szybkość reakcji. Według reguły van’t Hoffa podwyższenie temperatury o około 10 stopni powoduje 2-4-krotny wzrost szybkości reakcji. Gdzie: v1 - szybkość reakcji przebiegającej w czasie t1 w temperaturze T1 v2 - szybkość reakcji przebiegającej w czasie t2 w temperaturze T2 γ - czynnik temperaturowy (γ =2, 3 lub 4) ΔT = T2 – T1 Silny wpływ temperatury na szybkość reakcji tłumaczy, dlaczego w praktyce trzeba często stosować ogrzewanie, również w przypadku reakcji egzotermicznych (przebiegających z wydzieleniem ciepła). Wniosek: wzrost temperatury zwiększa szybkość zachodzenia reakcji. Teoretycznym wytłumaczeniem wpływu temperatury na szybkość reakcji jest fakt, że w wyższej temperaturze cząsteczki poruszają się szybciej (i w konsekwencji częściej się zderzają), a ponadto posiadają większą energię, niezbędną do zerwania starych i wytworzenia nowych wiązań chemicznych. Istnieje empiryczna (oparta na doświadczeniu) reguła van’t Hoffa, wedle której wzrost temperatury o 10 stopni powoduje 24-krotne zwiększenie szybkości reakcji. b) Stężenie reagentów Wzrost stężenia substratów powoduje zwiększenie szybkości reakcji np. gdyby przeprowadzić reakcję cynku z kwasem solnym o dwu różnych stężeniach, reakcja będzie zachodziła...