DWUDZIESTOLECIE MIĘDZYWOJENNE Ramy czasowe: - okres między I i II Wojną Światową (1918-1939r.) - Polska po 123 letniej niewoli odzyskuje niepodległość; - w tym okresie możemy wyróżnić fazę jasną (optymistyczną, pełna entuzjazmu, nadziei) i fazę ciemną (pesymistyczną, ze skłonnością do nieufności, niepokoju, katastrofizmu). - na świecie: początkowo następuje silny rozwój techniki i nauki- w fazie późniejszej szerzy się faszyzm, komunizm, wzrasta kryzys gospodarczy. Filozofia i psychologia: * Egzystencjalizm: kierunek filozoficzny w literaturze , zajmujący się problemem indywidualnej egzystencji(istnienia, bytu) człowieka, jego miejsca i roli w świecie. Prekursorem tego kierunku był w XIX w. Soren Kierkegaard, a twórcami w XX wieku byli: Martin Heidegger i Karl Jaspers. Główne założenia egzystencjalizmu: - człowiek jest całkowicie wolny, decyduje o swoim życiu, o sensie własnego istnienia, ponosi całą odpowiedzialność moralną za swoje czyny oraz dokonywanie wyboru i jest samotny i zagubiony w świecie; - świadomość końca jego egzystencji stwarza poczucie niepewności i beznadziejności istnienia oraz lęku zwłaszcza przed śmiercią; - egzystencja człowieka kończy się śmiercią, po której jest nicość i pustka. *Fenomenologia: kierunek filozoficzny zainicjowany na pocz. XX w. przez niemieckiego filozofa Edmunda Husserla. Postuluje on odrzucenie pojęciowych spekulacji filozoficznych, uważający, że niezastąpionym źródłem poznania jest bezpośrednie doświadczenie. *Pragmatyzm: kierunek filozoficzny postulujący praktyczny sposób myślenia i działania. *Psychoanaliza: teoria austriackiego psychologa i psychiatry Zygmunta Freuda, wyjaśniająca strukturę i funkcjonowanie osobowości człowieka działaniem nieświadomych instynktów, popędów i dążeń, pozostających we wzajemnym konflikcie. Psychika człowieka wg. Psychoanalizy dzieli się na świadomość i podświadomość. Freud ustalił, że psychika człowieka składa się z trzech warstw: ego, id i superego. Ego (ja, jaźń) – świadomość, powierzchniowa warstwa psychiki, kierowana rozumiem i uzależniona od wymogów społecznych. Id (ono)- sfera podświadomości, najgłębsza warstwa psychiki, zbiór tkwiących w człowieku pożądań i popędów (nieuświadomionych), nie podlegających rozumowi i kierujących się zasdą przyjemności. Superego(nadjaźń)- inna, również nieuświadomiona sfera, sumienie, nakaz moralny, zakodowany w psychice człowieka wzorzec norm tradycyjnych, kulturalnych i religijnych. Wg. Freuda, człowiek nie jest w stanie decydować o swoim życiu wewnętrznym, ponieważ jego świadomość podlega silnemu wpływowi dwóch sfer podświadomości- z...