Prawo rodzinne i opiekuńcze jest wyspecjalizowanym działem prawa cywilnego. Reguluje stosunki prawne w rodzinie, majątkowe i niemajątkowe, wynikające z istnienia więzi rodzinnych między rodzicami i dziećmi oraz między samymi małżonkami oraz ich krewnymi i powinowatymi. Normy funkcjonujące tej dziedzinie prawa często odzwierciedlają tradycyjne normy moralne i obyczajowe, gdyż dotyczą one życia prywatnego. W Polsce kwestie związane z prawem rodzinnym są regulowane przez wielokrotnie nowelizowany Kodeks rodzinny i opiekuńczy z 1964 roku. Nie jest to jednak jedyne źródło prawa rodzinnego, wiele zagadnień jest regulowanych również przez Prawo o aktach stanu cywilnego, niektóre przepisy prawa cywilnego oraz ustawy szczegółowe. Własną regulację prawną związaną z tą gałęzią prawa zawiera Traktat Konstytucyjny UE. Podstawowymi zasadami prawa rodzinnego są : zasada monogamii, trwałości małżeństwa, równouprawnienia małżonków, dobra dziecka oraz równouprawnienia dziecka pozamałżeńskiego z dzieckiem małżeńskim. Rodzina jest naturalnym i niezastąpionym elementem struktury społecznej. Polskie prawo nadaje uprzywilejowaną pozycję rodzinie, której podstawą jest małżeństwo. Rodzina powstaje bowiem przez zawarcie aktu małżeństwa. Zgodnie z artykułem 18 konstytucji RP „Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajduje się pod ochroną i opieką Rzeczpospolitej Polskiej”. W świetle tego artykułu nie ma możliwości zawarcia małżeństwa osób tej samej płci. Małżeństwo można najprościej określić jako związek kobiety i mężczyzny usankcjonowane prawnie. Jest to trwały i równoprawny związek. Zawarcie aktu małżeńskiego następuje, gdy kobieta i mężczyzna wspólnie złożą przed urzędnikiem stanu cywilnego oświadczenie, że wstępują w związek małżeński. Przepisy pozwalają również na ślub konkordatowy. Małżeństwo kościelne wywiera wtedy również skutki cywilne, dlatego też osoba duchowna udzielająca ślubu musi zarejstrowac małżeństwo w urzędzie stanu cywilnego. Do aktu wpisywane są dane personalne małżonków, datę zawarcia małżeństwa, a także nazwisko, które będą nosić małżonkowie oraz dzieci urodzone w tym związku. Każdy małżonek może zdecydować o tym, jakie nazwisko będzie nosił po zawarciu związku małżeńskiego. Stosowne kombinacje możliwości małżonków co do nazwiska, jakie będą nosili po zawarciu małżeństwa, przedstawiają się następująco: mogą nosić wspólne nazwisko, które jest dotychczasowym nazwiskiem jednego z nich, mogą każdy z osobna zachować swoje dotychczasowe nazwisko, mogą połączyć nazwisko małżonka ze swoim nazwiskiem. Po połączeniu...