Socjometria zajmuje się wzajemnymi oddziaływaniami między ludźmi, jakie zachodzą w jakichkolwiek grupach. Badania socjometryczne polegają na ilościowym traktowaniu stosunków międzyludzkich, są więc ich pomiarem. Socjometria także polega na podawaniu wszystkim członkom badanej grupy jednego lub kilku specjalnie skonstruowanych pytań badających różne rodzaje stosunków społecznych, takich jak: wzajemna sympatia, popularność zaufanie, przywództwo itp., w stosunku do których badani dokonują wyboru osób z grupy, które ich zdaniem spełniają warunki określone w pytaniu. Techniki socjometryczne pozwalają: - rozpoznać układ stosunków społecznych pod różnymi względami; - uzyskać w miarę przejrzysty obraz więzi nieformalnych łączących poszczególnych członków; - identyfikować osoby szczególnie popularne, atrakcyjne w grupie (np. nieformalnych przywódców), jak i osoby, które są przez grupę odrzucane, nie lubiane oraz jednostki izolowane, które stoją na uboczu, - porównywać pozycje społeczne poszczególnych członków grupy ze względu na różne, określone kryteria; - identyfikować występowanie różnego typu podgrup, ich składu powiązań; - wnioskować o spójności i zwartości grupy, stopniu jej integracji; - śledzić rozwój stosunków między dziewczynkami a chłopcami; - określać ekspansywność społeczną jednostek, jak i całej grupy; - określać zmiany zachodzące w życiu i strukturze społecznej grupy pod wpływem celowo podjętych działań wychowawczych; - śledzić proces adaptacji społecznej uczniów nowych i inne dane. Struktura wewnętrzna grupy, układ stosunków społecznych jest rozpoznawany przez badanie socjometryczne pod określonym względem -sympatii i antypatii, zaufania, popularności, cech społecznych przypisywanych innym itp. - zależnym od zastosowanego kryterium socjometrycznego. Jest nim określona w pytaniu - które może być zaprezentowane w różnej formie, w zależności od rodzaju szczegółowej techniki - sytuacja społeczna, będąca podstawą dokonania wyboru osób z grupy. Sytuacja ta może być założona przez badacza i mało prawdopodobna w życiu danej grupy (kryterium nierealne - np. „z kim najchętniej poleciałbyś na długą wyprawę w kosmos?") bądź rzeczywista (kryterium realne - np. „z kim najchętniej siedziałbyś w jednej ławce?"). Uważa się, że największe prawdopodobieństwo, iż preferencje zostaną podane szczerze, występuje, gdy badani przypuszczają, iż ich odpowiedzi mogą zadecydować o społecznym stanie rzeczy. Kryterium nierealne zalecane jest wówczas, gdy rzeczywista sytuacja odebrana może być przez grupę jako zagrożenie ingerencji w jej stan i struktury. W innych kategoriach...