Zwierzęta od początków istnienia świata towarzyszą ludziom i są nieodzowną częścią natury, która ich otacza. Pewnie dlatego, by dokładnie omówić motyw zwierząt w literaturze trzeba by było poświęcić na niego pracę magisterską. Zwierzęta w literaturze występują zazwyczaj w dwóch rolach. Pierwszą z nich jest symboliczne ukazywanie ludzkich cech, drugą zaś bycie bohaterem lektur - bez znaczenia symbolicznego. Znaczenie symboliczne Znaczenie symboliczne zwierząt jest bardzo często spotykane w życiu codziennym, bo któż nie zna porównań: „dumny jak paw”, czy „uparty jak osioł” lub „pracuje jak wół/ mrówka”? Jednym słowem- lubimy porównywać się do zwierząt, do cech im przypisanych. Nic w tym dziwnego- ludzie lubią to robić, ponieważ nieraz nie chcą wyrażać swoich myśli „wprost”. Ze znaczeniem symbolicznym spotykamy się już w antyku. Począwszy od Biblii, w której podstępny wąż jest ukazaniem szatana, zaś mesjasz nazywany jest barankiem, kojarzonym z dobrem i niewinnością. Jednak przed przyjściem na świat Jezusa ludzie wierzyli w inne bóstwa, które bardzo często wyobrażali sobie jako zwierzę lub jako połączenie ciała człowieka z głową zwierzęcia. Takie postaci możemy najczęściej spotkać w mitologii egipskiej, gdzie prym wiodą takie zwierzęta jak: sokół (bóstwo niebios oraz wojny), byk (jako obraz boga siły i płodności), baran ( jako bóstwo wody i katarakt) oraz szakal kojarzony z bogiem zmarłych, ale oprócz tych zwierząt ludzie wierzyli także w: żabę, kotkę, oraz krokodyla. W tej mitologii wąż także jest po złej stronie, ponieważ jest uważany za wroga bogów. W mitologii tej ważne są także ptaki. Jeden- cudowny symbol słońca zwany Feniksem, drugi zaś święty ptak to Ibis. W innej mitologii (eskimoskiej) świętym ptakiem, który stworzył ludzi i życie na ziemi jest kruk uchodzący za bardzo mądrego stworzenie. Trzeba jednak zauważyć, że życie ludzi żyjących w starożytności nie polegało tylko na wierzeniu w bóstwa, chętnie także słuchali filozofów. Jednym z nich był słynny Ezop- autor wielu bajek. Czytając jego utwory spotykamy sytuacje ukazujące i wyśmiewające wady i przywary ludzi, reprezentowane przez zwierzęta. Możemy w nich spotkać przemądrzałą małpę, która chciała zostać królem zwierząt i zostaje szybko złapana przez myśliwych, leniwego i zbyt pewnego siebie zająca, który przegrywa wyścig z wytrwałym żółwiem i wiele innych sytuacji ze stworzeniami, które obrazują złe oraz dobre zachowania ludzi. W literaturze średniowiecznej rzadko kiedy spotyka się normalne zwierzęta, które mają symboliczne znaczenie, ale wiadomym jest, że ludzie żyjący w tamtych czasach bali...