Jedną z powieści Stefana Zeromskiego są "Ludzie bezdomni". Głównym bohaterem jest dr Tomasz Judym, pochodzi z biednej rodziny robotniczej. Wykształcenie zdobył dzięki ciotce , która wzięła go na wychowanie po śmierci jego matki i opłaciła mu naukę. Żeromski w swoich Dziennikach nazwal Judyma "romantykiem realizmu, chybionym pozytywista i dzisiejszym Hamletem". Od razu po przeczytaniu tego stwierdzenia widać, że te określenia sa całkiem przeciwstawne. Bohater jest jednostką mającą swoje idee i postawy,ale nieumiejącą pogodzić ich z epoką, w której żyje. Cechuje go bunt egzystencjalny, wystepuje przeciwko trudnym warunkom życia najuboższych. Nie może być szczęśliwy, kiedy wokół panuje tyle zła i nieszczęścia. Podejmuje więc samotną walkę, poświęcając się jej całkowicie. Jego działania przynoszą niewielkie rezultaty, ponieważ nie znajduje zrozumienia u wiekszosci spoleczenstwa. Jako romantyk w swoim dzialaniu kieruje sie uczuciem, nie umie realnie patrzec na rzeczywistosc. Pragnie sam dokonac rzeczy niemozliwej, a mianowicie chce naprawic swiat, poprawic sytuacje najubozszych warstw. Przyjmuje postawę prometeizmu, czyli bierze odpowiedzialnosc za losy innych ludzi. Realizm to odtwarzanie w utworze literackim rzeczywistosci w sposób zgodny z obserwacja, czyli tak jak naprawde jest postrzegana przez czlowieka, bez zadnych upiekszen. Opisy różnych miejsc w Warszawie i wsi bez ogródek pokazują nędzę tych miejsc. Judym zas jako romantyk, nie zwazajac na rzeczywistosc i swoje mozliwosci, pragnie zmienic ten stan rzeczy. Istnieje jeszcze realizm krytyczny , który negatywnie ocenia kapitalizm. Nie stwarzał możliwości działania dla takich ludzi jak Judym, który nie umiał pokonywać przeszkód stwarzanych przez ten ustrój. Judyma można nazwać pozytywistą, ponieważ w swoim dzialaniu kieruje sie on idealami i zasadami gloszonymi przez pozytywistów. Dotyczy to przede wszystkim pracy u podstaw odnoszacej sie do podniesienia higieny i warunków zycia ludnosci biednej, ale takze do likwidacji przyczyn szerzenia sie chorób i ubozenia ludnosci. Mlody lekarz bez reszty poswieca sie tym celom, jest spolecznikiem i altruista, a za swoje dzialania nie oczekuje praktycznie zaplaty. Cokolwiek robi, czyni to dla innych, jego szczescie i dobro sa niewazne. Odrzuca nawet milosc Joanny i spokojne zycie jakie daje malzenstwo, gdyz uwaza, ze to przeszkadzaloby mu w niesieniu pomocy potrzebujacym. Przyjmujac milosc Podborskiej latwo stalby sie dorobkiewiczem. Zeromski uzywa przymiotnika chybiony, gdyz dzialalnosc jego bohatera jest spózniona w czasie. Choc pozytywizm jeszcze trwa, to...