Ageizm – realny problem współczesności „No tak ciekawe doświadczenie, ale trochę go za dużo… Jest Pan doskonałym kandydatem na to stanowisko, ale szkoda, że nie zgłosił się Pan do nas 10 lat temu”. „Tak, to stanowisko, na którym ja Panią widzę, ale jakoś trudno mi jest się pogodzić z myślą, że cały zespół jest starszy od Pani… Proszę do mnie zadzwonić za 3 lata, wtedy przyjmę Panią, bez żadnych dodatkowych rozmów”1. W ciągu ostatnich lat można zaobserwować zjawisko, w którym wiek, obok płci jest pierwszą kategorią rozróżniania ludzi. To wszechobecne zjawisko ma swoją nazwę – ageizm. Rozważania na temat ageizmu jako realnego problemu współczesności należałoby zacząć od przybliżenia definicji tego zjawiska. W języku polskim najczęściej posługujemy się terminem angielskim, choć powoli upowszechnia się jego tłumaczenie jako wiekizm. W „Słowniku socjologii nauk społecznych” znajdujemy następującą definicję tego pojęcia: wyznawanie irracjonalnych poglądów i przesądów dotyczących jednostek lub grup opartych na ich wieku. Przyjmuje się stereotypowe założenia na temat fizycznych lub umysłowych cech ludzi z określonej grupy wiekowej i zwykle wyraża się je w sposób poniżający. Najczęściej wiekizm kieruje się przeciwko ludziom starym2. Termin ten jest określeniem stosunkowo nowym, zaproponowanym w 1969 roku przez R. Butlera - amerykańskiego gerontologa, pierwszego dyrektora Narodowego Instytutu ds. Starzenia3. Swoim brzmieniem przypomina terminy takie jak seksizm czy rasizm, które służą do opisania negatywnych postaw przyjmowanych w stosunku do osób innej rasy lub płci. Ageizm opisuje negatywne postawy przyjmowane w stosunku do ludzi ze względu na ich wiek4. Najprościej mówiąc, ageizm to postawa oparta na uprzedzeniach wobec fizycznych lub umysłowych cech ludzi z określonej grupy wiekowej, przy czym postawa ta kieruje się przede wszystkim przeciwko osobom starym5. Sam autor pojęcia twierdził, że dyskryminacja ze względu na wiek jest wynikiem zaniku więzi łączących osoby młode i star6. Butler ograniczył ten termin odnosząc go jedynie do ludzi starych, szersze rozumienie tego terminu w 1990 zaproponował E. Palmore definiując ageizm jako uprzedzenia i stereotypy zarówno pozytywne jak i negatywne w odniesieniu do dowolnej grupy wiekowej. W praktyce jednak najczęściej stosuje się ten termin w rozumieniu Butlera. Możemy rozróżnić dwie podstawowe formy ageizmu, jest to adultyzm oraz jeunizm. Adultyzm– nadaje większą wartość dorosłości, bazuje na niechęci w stosunku do dzieci i wszystkich młodych ludzi, którzy nie są uważani za dorosłych. Przejawy adultyzmu to sytuacje,...