Każdy warsztat pracy składa się z pewnego zespołu narzędzi, za pomocą których obieramy, badamy, bądź też kształtujemy w odpowiedni sposób określony materiał. Przy wykonywaniu tej pracy czerpiemy także z doświadczenia produkcyjnego czy też badawczego własnego oraz naszych poprzedników. Odnosząc to ogólne pojęcie do warsztatu pracy historyka możemy zatem powiedzieć, że składa się on z określonych narzędzi pracy , które stanowią jeden z podstawowych składników metod badawczych, umożliwiających: poznanie, krytykę i interpretację materiału źródłowego, ustalanie i wyjaśnianie faktów historycznych oraz rekonstrukcję procesu dziejowego. Metoda badawcza, za pomocą której historyk opracowuje swój materiał, ma kilka etapów. Pozwalają one przeprowadzać krytykę źródeł, ustalać fakty historyczne i odpowiednio je grupować czy selekcjonować oraz wyjaśniać fakty i wiązać je w proces dziejowy. Praca historyka składa się zatem z trzech podstawowych etapów: źródłoznawstwa, następnie krytyki oraz interpretacji źródeł i wreszcie wykładu czy syntezy dziejów. Każdy z tych etapów pracy ma swoje odbicie w warsztacie pracy historyka w postaci określonych metod badawczych. Warsztat naukowo – badawczy to dział metodologii obejmujący problematykę bardzo rozległą. Jest to problematyka, która z jednej strony wrasta głęboko w zagadnienia logiki, a więc w zagadnienia związane z techniką pracy badawczej historyka, a więc w zagadnienia stanowiące domenę metodyk specjalnych. Właściwe opracowanie tej problematyki oparte być musi na szczegółowych stadiach przygotowawczych, co wymaga zarówno współpracy ze specjalistami pokrewnych lub stykowych dyscyplin, jak również współpracy historyków i metodologów. W rozważaniach metodologicznych historyków problematyka warsztatu naukowo – badawczego wypływa w rozmaitych powiązaniach i kontekstach, najczęściej jednak wówczas, gdy analizie poddawana jest procedura prowadząca do wnioskowania o faktach. Operuje się tu zazwyczaj pojęciem metod historii. Pojęciu temu trzeba poświęcić baczniejszą uwagę. Narusza to wprawdzie formalny porządek wywodów, stanowi jednak niezbędne ich ogniwo. O tak rozumianym warsztacie mówi się wiele bądź to kładąc nacisk na jego doskonalenie, bądź na osiągniętą już precyzyjność. Nacisk jest szczególnie mocny wówczas, gdy zależy na wykazaniu, że wyniki pracy historyka posiadają wartość naukową, że mogą prowadzić do twierdzeń obiektywnie obowiązujących. Poszczególne działy badań historycznych wyrobiły sobie własne, wysoce wyspecjalizowane narzędzia pracy, wymagają specjalnych umiejętności i przestrzegają własnych reguł...