We wszystkich krajach członkowskich Unii Europejskiej, krajach które charakteryzują się stabilnymi systemami demokratycznymi oraz przestrzeganiem praw człowieka, oprócz administracyjnych oraz konstytucyjnych organów sądowych funkcjonują również instytucje politycznej kontroli działania administracji publicznej. Występują one w różnym kształcie, jednakże najczęściej spotykanymi ich formami, i to działającymi równolegle, są parlamentarne komisje skarg, wniosków, petycji oraz ombudsmani. Również na szczeblu europejskim wprowadzono na mocy traktatu z Maastricht tego typu instytucje: Rzecznika Praw Obywateli Unii Europejskiej oraz Komisję Petycji Parlamentu Europejskiego. Przedmiotem niniejszej części pracy jest przedstawienie instytucji Rzecznika Praw Obywateli Unii Europejskiej, który jest pierwszym tego typu organem na poziomie ponadnarodowym. Kto to jest? Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich bada skargi złożone na niewłaściwe administrowanie w instytucjach i organach Unii Europejskiej. Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich jest całkowicie niezależny i bezstronny. Obecnie Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich jest Pan P. Nikiforos Diamandouros, który sprawuje swój urząd od 1 kwietnia 2003 roku. Pierwszy Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich został wybrany przez Parlament w 1995 r. Naczelną regułą działalności Rzecznika jest zasada niezależności, zgodnie z postanowieniami art. 195 TWE Rzecznik Praw Obywatelskich jest całkowicie niezależny w wykonywaniu swoich obowiązków. Wykonując te obowiązki nie zwraca się o instrukcje ani nie przyjmuje instrukcji od nikogo. Rzecznik Praw Obywatelskich nie może, w trakcie swojej kadencji, podejmować żadnej innej działalności zawodowej, odpłatnej lub nieodpłatnej. Podstawy prawne instytucji Rzecznika Praw Obywateli UE. Instytucja Rzecznika Praw Obywateli UE jest dość precyzyjnie określona w prawie Wspólnot Europejskich. Swoją działalność ombudsman UE prowadzi zgodnie z postanowieniami artykułów 21 oraz 195 TWE . Postanowienia analogiczne do artykułu 195 TWE zostały także włączone do traktatu o utworzeniu Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali (art.20d) oraz Traktatu o utworzeniu Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (art. 107d). W art. 21 TWE należącym do Części II Traktatu zatytułowanej „Obywatelstwo Unii”, zostały wymienione pozasądowe środki ochrony kontroli przestrzegania praw obywatelskich – prawo do składania petycji do Parlamentu Europejskiego oraz prawo zwracania się do Rzecznika Praw Obywateli UE. W ustępie 3 tegoż artykułu stwierdza się , iż każdy obywatel Unii może skierować pismo do każdej...