Ryby: Ryby oddychają skrzelami oraz skórą. Skrzela są zawsze wilgotnymi, cienkimi strukturami, które często wystają ponad powierzchnię ciała. Zewnętrzna powierzchnia skrzeli styka się z wodą, podczas gdy wewnętrzna pozostaje w ścisłym kontakcie z siecią naczyń krwionośnych. Jeśli skrzela tracą kontakt z wodą to zapadają się. Seria szczelin skrzelowych przebija gardziel. Ścianki przegradzające je, wzmocnione dodatkowo elementami szkieletu, tworzą łuki skrzelowe. Na tych łukach osadzone są bogato unaczynione listki skrzelowe, które mogą być powycinane w tak zwane blaszki skrzelowe, zwiększające powierzchnię oddechową. U ryb kostnoszkieletowych skrzela okryte są kostną płytką (pokrywą skrzelową lub wieczkiem skrzelowym). Ruchy tej pokrywy pomagają w pompowaniu natlenionej wody do wnętrza ciała przez jamę gębową. Skrzela zawsze są narządem parzystym. Ryby nie posiadają dróg oddechowych. Ich rolę pełni przełyk. Jako że wymiana gazowa odbywa się na zasadzie dyfuzji między wodą a organizmem ryby, musi ona znajdować się w stałym ruchu. Płazy: Płazy oddychają za pomocą skrzeli, płuc, skóry oraz nabłonka jamy gębowo-gardzielowej. Dorosłe formy, o lądowym trybie życia oddychają głównie płucami. Gatunki wodne i larwy gatunków lądowych (kijanki) oddychają za pomocą skrzeli zewnętrznych lub wewnętrznych. W wyniku ewolucji płazy wykształciły płuca, powstałe z parzystego pęcherza pławnego. Są one proste i workowate. Wentylacja jest prymitywna. Płazy używają jamy gębowej jako pompy, nozdrzy i krtani jako zaworów, a dna jamy gębowej jako tłoku, do wtłaczania powietrza do płuc. Pojemność jamy gębowej wynosi około 25% pojemności płuc. Dodatkowym narządem oddechowym jest silnie unaczyniona błona śluzowa jamy gębowej. Płazy nie posiadają klatki piersiowej. Skóra płazów jest cienka, wilgotna, naga i to właśnie przez nią odbywa się większa część wymiany tlenowej. Niektóre gatunki, na przykład salamandry bezpłucne są w stanie pokryć w ten sposób całe zapotrzebowanie na tlen. Płazy w okresie zimy oddychają wyłącznie przez skórę. Gady: Gady oddychają wyłącznie płucami. Powstały w wyniku ewolucji zrogowaciały naskórek mający chronić gada nie przepuszcza substancji. Płuca mają inną budowę niż u płazów. Fałdy są silnie rozwinięte, jama worka coraz bardziej się zmniejsza, aż staje się wąskim oskrzelem. Ruchy powodujące wymianę gazową również są inne. Akt ten dokonywany jest przy udziale mocnych skurczów mięśni tułowia, które powodują już nie tłoczenie, lecz ssanie. Skurcze mięśni międzyżebrowych podnoszą żebra, a objętość jamy ciała, w której znajdują się...