Powieść „Lalka” Bolesława Prusa jest dziełem pozytywistycznym, zawiera bowiem charakterystyczne elementy tej epoki, takie jak praca u podstaw czy też praca organiczna. Bolesław Prus w swoim utworze ukazał przekrój społeczeństwa polskiego w epoce pozytywizmu. Pisarz scharakteryzował mieszkańców XIX-wiecznej Warszawy. Opisał Niemców, Żydów, Polaków, kupców, przedsiębiorców, bawidamków, utracjuszy czy osoby skromne i pracowite. Uwiecznił antysemickie tendencje, nasilające się w tamtym okresie, zauważył problem biedy, uniemożliwiającej godne życie. Pozytywizm był epoką, w której sprawa Żydów była jednym z najważniejszych problemów społeczności polskiej. Część popierała tendencję opuszczania przez Żydów ich tradycyjnych społeczności, a część cały czas pozostawała nieufna wobec ich postępowania. Czasami nawet rodziła się nienawiść do narodu żydowskiego. Książka zawiera w swej treści wiele opinii na temat środowiska Żydów i Polaków. Przedstawiony fragment, który będę interpretować jest rozmową między dwoma przyjaciółmi Stanisława Wokulskiego. Jednym z nich jest Ignacy Rzecki, Polak, który był subiektem w sklepie Wokulskiego. Drugi natomiast to Michał Szuman, stary Żyd, który był lekarzem. Obaj rozmówcy w trakcie dyskusji wymieniają poglądy na temat społeczności polskiej i żydowskiej na terenie Polski. Według doktora Szumana Polacy, a zwłaszcza arystokracja wyróżnia się zamiłowaniem do zbytków i uwielbia żyć ponad stan. Nie potrafią umiejętnie gospodarować pieniędzmi. Nie mając pieniędzy zaciągają pożyczki, głownie u Żydów, aby móc spełniać swoje zachcianki, ulegając demoralizującemu wpływowi pieniądza. Przykładem takich osób są Łęccy, którzy mimo posiadania ogromnego majątku, nie potrafili go pomnożyć i zgromadzić takiego majątku, aby móc żyć dostatnio i zapewnić godne życie następnym pokoleniom. Oni po prostu trwonili pieniądze, a gdy popadli w kłopoty finansowe, poprosili o pomoc Wokulskiego. Już na przedstawionym przykładzie widać, że Szuman oceniał polską arystokrację bardzo krytycznie. Uważał, że nie tylko nie potrafią gospodarować pieniędzmi, ale nie umieją także prowadzić w ogóle interesów. Negatywnie oceniał też polaków pod względem ich stosunku do problemów kraju i narodu, jego zdaniem są bierni. Ponadto nie mają żadnych wartości moralnych. Polacy zapomnieli o walce na rzecz wolności. Przywołał na potwierdzenie swoich słów postać Księcia, który mimo tego, że wzdycha nad trudnym losem kraju, nie robi nic w tym kierunku, jest bierny w swym działaniu. Kolejną negatywną cechą Polaków jest nadmierny idealizm, marzycielstwo i uleganie mrzonkom. Mówi o...