Rewolucja neolityczna i jej znaczenie dla rozwoju kultury europejskiej. Autorzy: Witold Hensel, Stanisław Tabaczyński Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Wrocław 1978 Wstęp: • schyłek paleolitu charakteryzuje się wzrastaniem wydajności technik zbieracko – myśliwskich (gospodarka przyswajająca), na niektórych obszarach azjatyckich pojawiają się pierwsze próby uprawy roślin i chowu zwierząt • pojawienie się i rozwój gospodarki wytwórczej dokonało się najpierw na niektórych obszarach pozaeuropejskich – Bliski Wschód-uprawa pszenicy i jęczmienia i udomowienia kozy, owcy i bydła • w czasie przeobrażeń na BW tereny Europy środkowej pozostawały w stanie względnej równowagi biocenotycznej • w początkach neolitu następuje w Europie przełom gospodarczo – społeczny – rewolucja rolnicza • przejście do nowych form gospodarczych było długofalowym, wieloetapowym i złożonym procesem kształtowania się innych stosunków między człowiekiem a otaczającym go światem roślinnym i zwierzęcym – w trakcie tych przemian gospodarczych rośliny, zwierzęta i człowiek wzajemnie na siebie oddziaływają stając się istotnym czynnikiem rozwoju człowieka i ewolucji roślin i zwierząt • komponenty gospodarki wytwórczej pochodzenia śródziemnomorskiego – adaptacja nowych roślin uprawnych, zwierząt domowych oraz nowych narzędzi i technologii wytwórczych • trudności w ustaleniu jednoznacznie dziejów człowieka i przemian zachodzących w jego środowisku – próba ustalenia tego ze źródeł archeologicznych • „kultura archeologiczna” – jest zespołem źródeł kopalnianych informujących nas nie tylko o kulturze ale też i o społeczeństwie; jest to pełen opis zjawisk archeologicznych informujących o procesach dziejowych • Współczesna prahistoria chce objąć swoimi badaniami wszystkie dziedziny życia danej zbiorowości oraz śledzić całość ich procesów dziejowych • W źródłach archeologicznych możemy wyodrębnić dwie kategorie przekazów: 1) przekazy źródłowe zachowań i przedmiotów symbolicznych; 2) przekazy źródłowe czynności i przedmiotów bezpośrednich • Losy kultury archeologicznej kształtują się odmiennie niż losy społeczeństwa, które ją wytworzyło • W dziejach każdego zespołu kulturowego występują trzy zasadnicze okresy rozwojowe: 1) kultura rozwija się jednolicie na małym obszarze będącym jej kolebką; 2) ekspansja terytorialna kultury połączona z jej stopniowym różnicowaniem się, formują się regionalne grupy danej kultury; 3) dawna jakość kulturowa zanika, grupy kulturowe przekształcają się w odrębne kultury – w polu widzenia archeologów pozostawały dwa ostatnie etapy: okres ekspansji i dyferencjacji. •...