Zbrodnia i kara to uniwersalny i często wykorzystywany motyw w literaturze. Ten ważny, ale trudny i wywołujący liczne kontrowersje temat, pojawia się niemal w każdej epoce, począwszy od starożytności, a skończywszy na czasach współczesnych. Pisarze i poeci, podejmując motyw zbrodni, z reguły nie czynią tego po to, by epatować krwawymi scenami lub opisywać przebieg zbrodniczego czynu, ale po to, by znaleźć przyczyny takiego postępowania i jednocześnie, aby przestrzec przed konsekwencjami czyli nieuchronną karą za popełnione zbrodnie. Jednak sposób, w jaki każdy z nich interpretuje zbrodnie zależy w dużej mierze od ich światopoglądu oraz panującego w danej epoce systemu norm i wartości. W literaturze możemy spotykać zbrodnie popełniane z chęci zysku i wzbogacenia się, z zazdrości, z miłości i z zemsty, w celu zdobycia lub utrzymania władzy oraz wyeliminowania przeciwników, a nawet, by udowodnić przed samym sobą zdolność do okrucieństwa. Dla jednych każda zbrodnia zasługuje na najsurowsze potępienie i adekwatną karę, inni zaś uznają zbrodnię za akt sprawiedliwości, czy nawet uświęconą drogę do szczytnego celu, próbując na różne sposoby uzasadnić przyczyny zbrodni, a nawet je rozgrzeszać. W utworach literackich opisywane są zarówno zbrodnie dokonywane w afekcie, jak i zbrodnie popełniane z zimną krwią, a także losy ludzi, którzy uświadomili sobie zło popełnionych czynów oraz losy ludzi przekonanych o tym, że ich zbrodnie nigdy nie wyjdą na jaw i nikt się o nich nie dowie. Motyw zbrodni i kary spotykamy już w „Biblii”, jednym z najstarszych dzieł w historii naszej cywilizacji. W Księdze Rodzaju zamieszczony jest pierwszy opis zbrodni, której dopuścił się Kain zabijając swego brata Abla. Kain i Abel, synowie Adama i Ewy, w podzięce za opatrzność i z prośbą o dalsze błogosławieństwo, co roku składali Bogu ofiarę z owoców swej pracy. Jednego razu, gdy obaj bracia w dniu składania ofiar, przybyli do przygotowanych na ofiarę ołtarzy „Pan wejrzał na Abla i na jego ofiarę; na Kaina zaś i na jego ofiarę nie chciał patrzeć. Smuciło to Kaina bardzo i chodził z ponurą twarzą”. Smutkiem Kaina zatroskał się nawet sam Bóg i udzielił mu rad, ale niestety nie zrozumiał on słów Boga. Zazdrosny o miłość Boga, Kain zwabia Abla na pole i tam go zabija, za co Bóg karze go wygnaniem i „dał też Pan znamię Kainowi, aby go nie zabił, ktokolwiek go spotka”. Jednak i to piętno było karą dla Kaina, ponieważ musiał on żyć z poczuciem winy i z przerażającymi wspomnieniami swojej zbrodni. „Kainowe piętno” jest więc piętnem zabójcy. Jednym z najważniejszych utworów prezentujących motyw...