Książka Samuela Huntingtona została wydana w 1996 roku, a w naszym kraju dostępna jest od 13 lat. Z perspektywy opisywania i prognozowania wydarzeń z zakresu strategii bezpieczeństwa może się wydawać, że to długi okres czasu, i patrząc pod kątem współczesności teoria ta może być chybiona. Jednakże autor zwrócił uwagę na aspekt bardzo trafiony jakim jest istnienie różnych cywilizacji na terenie całego świata. Ich rozwój, zmiany, wartości, czy potrzeby kształtowały się od wieków, dzięki czemu jedna dekada nie jest w stanie zmienić w znaczącym stopniu ogólnej wizji poszczególnych cywilizacji. Punkt ciężkości został oparty na stwierdzeniu, że ideologie państw, czy gospodarka nie są głównymi przyczynami konfliktów w ich szerokim rozumieniu (począwszy od wojen zakończywszy na wprowadzania ograniczeń np. na produkty zagraniczne), tylko na różnicach kulturowych mających swój początek w religii, czy też własnym poczuciu odrębności i „inności”. W stosunku do krajów z zupełnie innych kręgów cywilizacyjnych, charakteryzujących się innymi zwyczajami, poglądami, a także mieszkańcami o innym kolorze skóry, czy wyznaniu, sami definiujemy to kim jesteśmy i staramy się tego bronić. Huntington zwrócił uwagę, że istniejący blisko 40 lat, wygodny model dzielenia świata na Zachód, Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich z krajami satelickimi i może mniej odnotowywanymi krajami 3 świata, po zakończeniu Zimnej Wojny stał się nieaktualny. Nastąpiła swego rodzaju pustka, bo w końcu państwom Zachodu, a zwłaszcza Stanom Zjednoczonym zależało na pokazaniu, że są jedynym światowym mocarstwem. Dzięki umiejętnym zabiegom, przy równoczesnym kryzysie państw bloku wschodniego Zachód długo był postrzegany jako jedyna realna siła na arenie międzynarodowej. Upadek komunizmu sprawił, że wiele państw zaczęło na nowo odkrywać swoją tożsamość i próbowało się odnaleźć w nowej rzeczywistości. Kraje Europy Centralnej, jak najszybciej chciały przyjąć zachodnie wpływy, gdyż zwierzchnictwo ZSRR nie pozwalało na „bycie sobą”: Polakiem, Ukraińcem, czy chociażby Estończykiem. Po upadku bipolarnego świata, na pierwszy plan wysunęły się nowe cywilizacje, które odgrywają znaczącą rolą w kształtowaniu się współczesnego świata. Różni uczeni wymieniają zmienną liczbę tych cywilizacji, u Huntingtona jest ich 8: chińska, japońska, hinduistyczna, islamska, prawosławna, zachodnia, latynoamerykańska i afrykańska. Rozbicie na tyle elementów skutkuje tym, że państwa Zachodu tracą wpływy na rzecz dynamicznie rozwijających się ośrodków. Szczególną pozycję ma cywilizacja chińska, która dzięki kontaktom...