Umowy w sprawie kontroli zbrojeń i rozbrojenia Umowy w sprawie kontroli zbrojeń i rozbrojenia, dokumenty prawa międzynarodowego mające na celu zahamowanie wyścigu zbrojeń, ograniczenie lub redukcję potencjałów militarnych bądź całkowite wyeliminowanie jakiegoś typu czy kategorii broni. Umowy wielostronne: - układ w sprawie Antarktyki podpisany w Waszyngtonie w 1959, postanawia, że obszar Antarktyki może być wykorzystywany wyłącznie w celach pokojowych; sygnatariuszami są 42 państwa (1995), - układ o zakazie doświadczeń z bronią jądrową w atmosferze, przestrzeni kosmicznej oraz pod wodą podpisany w Moskwie w 1963; sygnatariuszami są 124 państwa (1995); - układ o zasadach działalności państw w zakresie badań i wykorzystywania przestrzeni kosmicznej (łącznie z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi), zwany potocznie "układem kosmicznym" podpisany równocześnie w Londynie, Moskwie i Waszyngtonie w 1967, nakazuje wykorzystanie wyżej wymienionych obszarów wyłącznie w celach pokojowych; sygnatariuszami są 94 państwa, - układ o zakazie broni jądrowej w Ameryce Łacińskiej podpisany w Meksyku w 1967 (zwany potocznie układem z Tlatelolco); sygnatariuszami jest 29 państw regionu; - układ o nieproliferacji broni jądrowej (1968), zwany układem NPT (Non-Proliferation Treaty), podpisany jednocześnie w Londynie, Moskwie i Waszyngtonie w 1968; sygnatariuszami jest obecnie 170 państw (1995). Państwa dysponujące bronią jądrową (Chiny, Francja, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i ZSRR) zobowiązane zostały w nim do nieprzekazywania jej innym krajom, natomiast kraje nieposiadające tej broni zrezygnowały z prób jej uzyskania. Dodatkowo całość prac nad pokojowym wykorzystaniem energii atomowej została poddana kontroli Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej. Dopiero w 1992 układ podpisały ostatnie dwa mocarstwa atomowe - Chiny i Francja, po rozpadzie ZSRR kolejne kraje dysponujące bronią jądrową - Białoruś, Kazachstan (1993) oraz Ukraina (1994). Do układu nie przystąpiły jednak niektóre państwa progowe (te, które osiągneły potencjał technologiczny i są zdolne i/lub produkują broń jądrową) - Pakistan, Indie, Izrael, Argentyna, Brazylia. Korea Północna pomimo, iż jest sygnatariuszem traktatu od lat podejmuje potajemne próby uzyskania broni jądrowej; - układ o zakazie umieszczania broni jądrowej i innych rodzajów broni masowej zagłady na dnie mórz i oceanów oraz w jego podłożu podpisany w Londynie, Moskwie i Waszyngtonie w 1971, sygnatariuszami są 92 państwa (1995); - układ o zakazie prowadzenia badań, produkcji i gromadzenia broni bakteriologicznej i toksycznej oraz ich...