Części mowy i sposoby ich odmiany.

Przez co odmieniamy poszczególne części mowy?:

rzeczownik - przypadki, liczby;

czasownik - osoby, liczby, rodzaje, tryby, strony (aspekty);

przymiotnik - przypadki, liczby, rodzaje (stopniowanie);

liczebnik:

przypadki i rodzaje, brak form liczby (większość liczebników głównych);

przypadki i liczby (niektóre liczebniki główne);

przypadki, liczby i rodzaje (liczebniki: porządkowe, mnożne, wielorakie);

przypadki, tylko jeden rodzaj gramatyczny i jedynie formy liczby pojedynczej (liczebniki zbiorowe);

nieodmienne (liczebniki ułamkowe i nieokreślone);

zaimek - tak jak części mowy, które zastępują;

przyimek - nieodmienna część mowy;

przysłówek - nieodmienna część mowy;

partykuła - nieodmienna część mowy;

spójnik - nieodmienna część mowy;

wykrzyknik - nieodmienna część mowy;

11) imiesowy

a) przymiotnikowe -odmieniamy jak przymiotniki:

* czynne (-ący. -ąca, -ące)

* bierne (-any, -ana, -ane, -ty, -ta, -te)

b) przysłówkowe - nieodmienne części mowy:

* współczesne (-ąc)

* uprzednie(-wszy, -łszy).

Odmiana przez liczby i przypadki (deklinacja)

liczba poj. liczba mn.

Mianownik (kto? co?) piękna dziewczyna piękne dziewczyny

Dopełniacz (kogo? czego?) pięknej dziewczyny pięknych dziewczyn

Celownik (komu? czemu?) pięknej dziewczynie pięknym dziewczynom

Biernik (kogo? co?) piękną dziewczynę piękne dziewczyny

Narzędnik (z kim? z czym?) piękną dziewczyną pięknymi dziewczynami

Miejscownik (o kim? o czym?) pięknej dziewczynie pięknych dziewczynach

Wołacz (o!) piękna dziewczyno! piękne dziewczyny!

Odmiana przez liczby i osoby (koniugacja):

l. poj. l. mn.

1.os. ja (piszę) my (piszemy)

2.os ty (piszesz) wy (piszecie)

3.os on, ona, ono (pisze) oni, one (piszą)

Czasy:

Przeszły - robił

Teraźniejszy - robi

Przyszły - będzie robił

Rodzaje:

W liczbie pojedynczej:

-męski

-żeński

-niejaki

W liczbie mnogiej:

-męskoosobowy

-niemęskoosobowy

Tryby:

oznajmujący: słucham

pytający; słuchasz?

rozkazujący: słuchaj!

Strony:

czynna: Mama czesze Agnieszkę.

bierna: Agnieszka jest czesana przez mamę.

zwrotna: Agnieszka czesze się.

Aspekty:

dokonany: napisał

niedokonany: pisze