SENTYMENTALIZM

• Nurt w sztuce i literaturze oświecenia

• Twórcą był Jan Jakub Rousseau (franc.) "Mowa Społeczna"

• Zakładał, że człowiek jest z natury dobry, ale psują go nauka i cywilizacja. Nie potępia ich, ale uważa, że trzeba z nich korzystać z umiarem, tyle ile potrzeba.

ZAŁOŻENIA:

 Literatura ma się opierać nie na rozumie, ale na uczuciach i sercu.

 Zamiana racjonalizmu na irracjonalizm

 Bohaterowie:

• prości ludzie

• należy mówić o ich uczuciach, przeżyciach, emocjach

• bohaterowie są wrażliwi, płaczliwi, delikatni, nie wstydzą się okazywać uczuć

 Prosty język, często charakter meliczny

 Akcja dzieje się na łonie natury

 Pokazują się rekwizyty sentymentalne, np. rózeczka, wianek, kosz malin

 Typowe gatunki:

• drama mieszczańska

• sielanka

• komedia łzawa

 Przedstawiciele:

• Franciszek Karpiński ("Laura i Filon", "Bóg się rodzi")

• Franciszek Dionizy Kniaźnin

 Puławy- ośrodek sentymentalizmu.

 Izabela i Adam Czartoryscy zapraszali sentymentalistów na "różowe soboty"

KLASYCYZM

 nurt w architekturze i sztuce

 odwołuje się do kultury antycznych Greków i Rzymian

 odwoływano się do Arystotelesa i Horacego

 W Europie popularny w epoce renesansu jako tzw. powrót do źródeł. (np.

Kochanowski)

 trwał do końca XVIII w.

ZAŁOŻENIA

 odwoływano się do filozofii antycznych

 tematyka wzorowana na dziełach antycznych

 wierne odwzorowywanie rzeczywistości

 oszczędność w śr. stylistycznych

 zasada mimesis

 tworzenie zgodnie z zasadami gatunków

 połączenie prawdy i piękna

 klasyczna budowa wierszy

 wyidealizowane obrazy