Czas trwania epoki a) EUROPA - I poł. XIX w.; za datę graniczną końca romantyzmu przyjmuje się rok 1848 (Wiosna Ludów na Węgrzech), najwcześniej rozwinęła się w Niemczech; b) POLSKA - za początek epoki przyjmujemy rok 1822 (kiedy to Mickiewicz wydał I tom poezji), koniec kojarzony jest z rokiem 1863 (wybuch powstania styczniowego), datą ważną dla Polski był rok 1830 (wybuch powstania listopadowego). Ramy polskiego romantyzmu wyznacza przede wszystkim sytuacja polityczna kraju; zniewolony naród od samego początku protestuje przeciwko zaborom, niewoli, walcząc u boku Napoleona w kampanii napoleońskiej, a potem organizując powstania narodowowyzwoleńcze. Nazw epoki - słowo romantyzm wywodzi się od łac. romanus, które oznaczało pierwotnie nie klasyczną łacinę, potoczny język używany m.in. w literaturze ludowej i tzw. opowieściach o miłości "romansach"; słowo romantyczny znane było powszechnie znacznie wcześniej niż nastała epoka i oznaczało tajemniczy, niezwykły, uczuciowy, sentymentalny. Wyznaczniki filozoficzne: podstawy filozofii stworzyli myśliciele niemieccy Immanuel Kant, Gotfryd Herder oraz bracia Schlegelowie. Wyznaczniki romantycznego światopoglądu: a) pryzmat uczucia nad rozumem np. "Oda do młodości" i "Romantyczność" Adama Mickiewicza, b) nowe metody poznawania świata poprzez intuicję, wyobraźnię i imaginację np. "Droga nad przepaścią w Czufut-kale" i "Burza" Adama Mickiewicz oraz "Cierpienia Młodego Wertera", c) protest przeciwko uniwersalizmowi klasycyzmu; powrót do ludowości, oryginalności np. "Oda do Młodości" i "Lilie" Adama Mickiewicza, d) indywidualizm, np. "Konrad Wallenrod", e) umiłowanie wolności, f) fascynacja kulturą ludową i najdawniejszą przeszłością narodu np. "Konrad Wallenrod", g) fascynacja naturą, żywiołowością, dynamizmem natury, h) bunt przeciw konwencjom i utartym konwenansom społecznym, i) apoteoza młodości, j) poezja staje się najbardziej cenioną dziedziną sztuki, w niej bowiem miał się wyrażać duch narodów, k) spirytualizm i mistycyzm np. "III cz. Dziadów" i "Kordian". Przedstawiciele polscy: 1. Mickiewicz Adam (Dziady, Pan Tadeusz, Konrad Wallenrod). 2. Słowacki Juliusz (Kordian, Balladyna)....