Retoryka, negocjacje, mediacje – wykład 1 24.11.2011 Temat: Wprowadzenie do retoryki, czyli sztuka przekonywania. „Jak się lansować w Internecie?” Eryk Mistewicz „Prawnik a sztuka negocjacji i retoryki” Jolanta Jabłońska-Bonca Zaliczenie: wygłosić mowa oskarżycielska, doradcza lub pokazowa na ostatnich zajęciach, a z fragmentów film i będzie on umieszczony na stronie internetowej. I na pamiątkę w momencie wręczania dyplomów. Jak ktoś nie chce przemawiać, to może napisać mowę i zaznaczą te środki (jakby scenariusz z didaskaliami). Tematy są również. Retoryka to sztuka przekonywania metodami uczciwymi. Erystyka pokonywania przeciwnika w sporze wszelkimi metodami. Powiedzieć prawdę a przekonać o prawdzie a) Czy aby przekonać kogoś o czymś wystarczy przekazać mu informację prawdziwą? b) Czy przekonanie o prawdziwości wygłaszanych tez przesądza o ich prawdziwości? c) Czy można skutecznie przekonać o nieprawdzie? d) Czy można nieskutecznie przekonywać o prawdzie? Białe kłamstwo – eleganckie, niedopuszczalne w sądzie. Retoryka to sztuka i nauka. Przekonanie o prawdzie i faktach: 1. Argumentacja na rzecz określonej wykładni przepisów prawa, 2. Argumentacja na rzecz ustalonego stanu faktycznego. 2,5 tysiąca lat tradycji retoryki • …… Adam, Ewa, wąż? (pierwszy moment przekonywania) • Grecja – Koraks z Syrakuz Gorgiasz (wielki mówca), sofiści, Sokrates, Platon, Demostenes (jąkał się, nie umiał przemawiać, uczył się z kamieniami w buzi, i mieczem nad ramionami) (obywatele greccy musieli wygrywać sprawy na agorze i sami musieli walczyć o swoje sprawy, stąd pierwsze szkoły, które uczyły, jak przemawiać, też pierwsze szkoły sofistów – V w. p.n.e. – uważali, ze takiego można przekonać na tak, albo nie – stąd sofizmaty czyli paradoksy – jakaś ukryta, pozorna przesłanka) • Rzym – Cyceron (mowy wydawane do dziś dnia), Kwintylian (autor podręcznika do retoryki) • w średniowieczu zainteresowanie wśród księży • XVII w. Pitaval (adwokat wydał w kilkunastu tomach mowy sądowe prawników z sądów paryskich – waga literacka tych przemówień sądowych; pitawal – książka, która zawiera wybór mów sądowych określonych sądów) • XX i XXI w. Perelman, Habermas, Aleksy, MacCormick (odrodzenie retoryki w demokratycznych systemach • Sztuka prawdy a sztuka przekonywania Sofiści: - Sofizmaty, - to, co w tej chwili mówię, jest kłamstwem - To zdanie jest fałszywe - Zakaz zakazywania - Nigdy nie zapiszę się do klubu, który przyjąłby kogoś takiego jak ja Ars bene dicendi – sztuka dobrego mówienia Orator est vir bonus, dicendi peritus – mówca to człowiek prawy, biegły w mówieniu - Retoryka a etyka...