Taniec jest częstym motywem w utworach literackich wszystkich epok i w dziełach filmowych. Może być elementem obrzędu, popisem artystycznym lub tańcem towarzyskim. U ludzi pierwotnych wykonywano taniec wojenny na znak rozpoczęcia walki. Z mitów dowiadujemy się, że taniec był jedną z form składania hołdu bogom. Na szczególną uwagę zasługuje tu opis świąt ku czci Dionizosa, wówczas składano mu cześć rytualnym i zarazem erotycznym tańcem. W średniowiecznej kulturze i literaturze europejskiej dominuje taniec śmierci. Tańczy szkielet lub rozkładające się ciało kobiece z kosą jako oznaką władzy odbierania życia wszystkim ziemskim stworzeniom. Śmierć tańcząc porywa w swój krąg ludzi niezależnie od wieku, stanu majątkowego czy zawodu. Ten taneczny korowód określony w języku francuskim mianem danse macabre miał przypominać człowiekowi o nieuchronności i sprawiedliwości śmierci. Taki obraz śmierci upowszechniony w wiekach od XI do XV wyraża poczucie zagrożenia i bezsilności człowieka wobec trapiących go nieszczęść oraz wskazuje na przemijające wartości życia doczesnego. Utwór „Rozmowa mistrza Polikarpa ze Śmiercią” nawiązuje do średniowiecznego motywu danse macabre. Rozkładające się ciało kobiety z kosą przechwala się swoją siłą, wobec której wszyscy ludzie stają się sobie równi. Śmierć przypomina o przemijaniu i krótkości życia ziemskiego. Życie ziemskie to krótki czas wobec życia wiecznego, pozagrobowego. W tym czasie należy poprawić się moralnie, żeby zasłużyć na zbawienie wieczne i uniknięcia kary w Dniu Sądu Ostatecznego. Śmierć w tym utworze wytyka wady poszczególnym stanom. Zarzuca duchowieństwu świecki tryb życia, szlachcie nadmierne bogacenie się, kobietom niemoralne prowadzenie się, lekarzom brak wiedzy medycznej. Ostrzega wszystkie stany przed karą jaka czeka na grzeszników w Dniu Sądu Ostatecznego. Reżyser filmu „Pan Tadeusz”- Andrzej Wajda przedstawił obraz tańca narodowego, czyli poloneza. Polonez poprzedza wymarsz wojsk napoleońskich z Litwy, jest niejako memento dla wszystkich Polaków żyjących w I połowie XIX wieku. Odchodzi dawana tradycja, bo Podkomorzy jest „ostatnim, co tak poloneza wodzi”. Taniec narodowy staje się symbolem historii, a uczestniczący w nim ludzie wkroczą w jej świat. Umieszczenie motywu tańca w Księdze XII jest celowe: podsumowuje on wcześniejsze wydarzenia historyczne, a zarazem ukazuje bohaterów młodego pokolenia, którzy krokiem poloneza przechodzą w następną epokę. Często stosowany wyraz „ostatni” wskazuje na to, że kończy się epoka szlachty w kontuszach i mijają staropolskie zwyczaje. Polonez w tym filmie Wajdy jest...