Życie Wokulskiego przypadło na pogranicze dwóch epok romantyzmu i pozytywizmem, kształcąc w nim cechy typowe dla każdej z nich. Wychowany w dobie romantyzmu z łatwością chłonął idee tej epoki i jej sposób postrzegania rzeczywistości. Wyrazem patriotyzmu bohatera było uczestnictwo w powstańczym zrywie niepodległościowym, a w następstwie tego zsyłka na Sybir. Zatem lata wczesnej młodości Stacha upłynęły na walce w imię wolności i miłości do ojczyzny, czyli najcenniejszych wartości wpajanych mu od wczesnego dzieciństwa. Spód wszystkich romantycznych cech Wokulskiego najbardziej typowy dla tej epoki jest jego stosunek do miłości. Jak zazwyczaj bywa to u romantyków jego miłość do Łęckiej to pasmo uniesień wyobraźni i uczuciowych porażek. Stach ma skłonność do mityzacji miłości, co przejawia się w nadawaniu jej typowo poetyckich cech. Pragnie, by miłość była czystym, odwzajemnionym szałem zmysłów. Cóż w jego przypadku ten mit nie sprawdza się i ma posmak tragicznej klęski, a może pomyłki. Stach ślepo zapatrzony w Izabelę nie zauważa, że na obiekt swych westchnień wybrał kobietę zimną, która wyżej ceni pochodzenie społeczne drugiego człowieka niż jego charakter. W rzadkich momentach trzeźwego spojrzenia na Izabelę dostrzega jej wady, ale jest uzależniony od tej miłości i nie widzi możliwości wyplątania się z niszczącego uczucia, do tego stopnia, że prześladuje go nawet zapisany w pamięci obraz ukochanej. Gra, zderzenie sprzecznych uczuć do Izabeli nadaje tej miłości tragiczny, a więc romantyczny wymiar. Do tego należy jeszcze dopisać rozdarcie wewnętrzne bohatera i jego nieudaną próbę samobójczą, indywidualizm, luki w biografii, czyli nie do końca wyjaśnione okoliczności wzbogacenia się, alienację, skłonność do refleksji, zmiany nastrojów, niedosyt życia przy jednoczesnym znużeniu nim. Uczuciowe rozterki nie odstępują Stacha od chwili zauroczenia Łęcką, choć nie tylko ona odpowiada za jego alienację. Również w silnie zhierarchizowanym społeczeństwie bohater nie znajduje dla siebie godnego miejsca. Na kupca jest za uczciwy, na mieszczanina nazbyt majętny, na arystokratę za biedny. Jego wątek w powieści pozostaje otwarty, bowiem nikt nie wie, jak dalej potoczyły się jego losy. Czytelnik musi sam rozwiązać zagadkę, dokończyć dzieje bohatera. Stąd każde zakończenie może okazać się prawdopodobne. Zatem Wokulski żyje jak romantyk i jak przystało na bohatera romantycznego ginie. Analiza osobowość Wokulskiego komplikuje się, gdy uświadomimy sobie jego cechy charakterystyczne dla pozytywisty. Na pierwszy plan wysuwa się jego zapał do wiedzy i szacunek dla osiągnięć...