Księga I Gospodarstwo

1.Opis Soplicowa.

2.Powrót Tadeusza do domu po latach nauki w Wilnie.

3.Pierwsze spotkanie Tadeusza z Zosią.

4.Przywitanie młodzieńca z Sędzią.

5.Wspólny posiłek:

a)nauka Sędziego o grzeczności;

b)głos Podkomorzego w sprawie mody;

c)początek sporu Asesora z Rejentem;

6.Przedstawienie sytuacji politycznej w Europie i na Litwie.

7.Przybycie ks. Robaka do dworu w Soplicowie.

Księga II Zamek

1.Polowanie na zająca.

2.Przybycie Hrabiego do zamku.

3.Spotkanie Hrabiego z Gerwazym:

a)wyłożenie przez Hrabiego planu sprzedaży zamku Soplicom;

b)opowieść Gerwazego o historii zamku i rodu Horeszków:

miłość Jacka Soplicy i Ewy Horeszkówny;

podanie Jackowi czarnej polewki przez Stolnika;

najazd Moskali na siedzibę Horeszków;

zabicie Stolnika przez Jacka;

c)zmiana decyzji Hrabiego;

4.„Podglądanie” Zosi w sadzie przez Hrabiego przerwane przez pojawienie się Ks. Robaka.

5.Śniadanie u Sopliców:

a)dalszy spór Asesora z Rejentem;

b)zaloty Tadeusza i Telimeny;

c)„walka” Wojskiego z muchami;

d)próba rozwiązania sporu o Kusego i Sokoła podjęta przez Wojskiego;

e)zaproszenie gości przez Telimenę na grzybobranie.

Księga III Umizgi

1.Ponowne zakradnięcie się Hrabiego do sadu i spotkanie z Zosią.

2.Rozczarowanie Hrabiego osobą, a zwłaszcza domniemanym statusem społecznym Zosi.

3.Grzybobranie.

4.Wydarzenia w Świątyni Dumania:

a)rozmowa Telimeny z Sędzią;

b)rozmowa Telimeny z Hrabią na temat sztuki i uroków przyrody zagranicznej;

c)przybycie Tadeusza i włączenie się do rozmowy;

d)potajemne wręczenie Tadeuszowi przez Telimenę klucza do sypialni;

5.Obiad u Sopliców.

6.Podjęcie decyzji o zorganizowaniu polowania na niedźwiedzia.

Księga IV Dyplomatyka i łowy

1.Przygotowania do łowów.

2.Agitacja polityczna Ks. Robaka wśród szlachty zgromadzonej w karczmie u Jankiela.

3.Polowanie na niedźwiedzia:

a)atak przestraszonego zwierza na Hrabiego i Tadeusza;

b)chybione strzały obydwu zaatakowanych;

c)zaatakowanychpowalenia zwierzęcia przez Ks. Robaka;

4.Gra Wojskiego na rogu kończąca polowanie.

5.Spór Asesora z Rejentem, tym razem o to, kto zabił niedźwiedzia – wyjaśniony przez Gerwazego.

6.Opowieść Wojskiego o Domejce i Dowejce.

7.Kolejna nieudana próba rozstrzygnięcia sporu o Kusego i Sokoła – żaden z chartów nie wraca z zajacem.

Księga V Kłótnia

1.Porównanie przymiotów Hrabiego i Tadeusza poczynione przez Telimenę.

2.Decyzja Telimeny o pokazaniu Zosi gościom.

3.Przedstawienie Zosi Tadeuszowi.

4.Dostrzeżenie przez Tadeusza omyłkowego uznania Telimeny za ową nieznajomą spotkaną pierwszego dnia po przyjeździe.

5.Sprzeczka Tadeusza z Telimeną.

6.Nieprzyjemna przygoda Telimeny z mrówkami.

7.Wieczerza w zamku:

a)nauka Wojskiego o niegrzeczności milczenia przy stole;

b)podział „łupów” z polowania: mięso niedźwiedzie dla klasztoru Ks. Robaka, zaś skóra dla Hrabiego;

c)przypływ urazy i niechęci Hrabiego do Sopliców spowodowany, w jego mniemaniu, litościwym gestem ofiarowania mu skóry zwierzęcia;

d)pojawienie się Gerwazego;

e)kłótnia między Gerwazym i Hrabią a Soplicami i ich gośćmi.

8.Narada Hrabiego ze sługą w sprawie planu zbrojnego odzyskania zamku.

Księga VI Zaścianek

1.Napisanie skargi na zachowanie Hrabiego i Gerwazego przez Sędziego.

2.Wyruszenie Woźnego ze skargą do zamku.

3.Przybycie Ks. Robaka do Soplicowa:

a)rozmowa z Sędzią;

b)wskazanie na konieczność załagodzenia sporu z Hrabią, aby móc współdziałać dla sprawy narodowej;

c)obietnica zaniechania dalszych waśni złożona przez Sędziego, jeżeli Hrabia pierwszy przeprosi;

4.Udanie się Ks. Robaka do zamku i spotkani z Protazym.

5.Wiadomość o wyjeździe Hrabiego do Dobrzyna.

6.Opis zaścianka Dobrzyńskich i jego mieszkańców.

7.Zbiórka szlachty w domu „Maćka nad Maćkami”.

Księga VII Rada

1.Narada nad koniecznością gotowania się do walki o wolność:

a)głos Bartka zwanego Prusakiem;

b)głos Maćka zwanego Chrzcicielem;

c)głos Buchmana;

d)głos Jankiela

2.Pojawienie się Gerwazego i jego przemowa wskazująca na konieczność najazdu na Soplicę.

3.Krytyczny głos Maćka Dobrzyńskiego i wypędzenie zgromadzonych.

4.Przyjazd Hrabiego do zaścianka i niemal powszechna aprobata pomysłu zajazdu (wyjątki stanowili Maciek i Bartek Dobrzyńscy oraz Jankiel).

Księga VIII Zajazd

1.Spokojny wieczór w Soplicowie, spędzany na świeżym powietrzu:

a)astrologiczne teorie Wojskiego;

b)pojawienie się komety i przepowiednie niebezpieczeństwa z nim związanego;

2.Przybycie Ks. Robaka do dworu.

3.Rozmowa Bernardyna z Sędzią, w której ujawnia swoją tożsamość (Jacka Soplicy, brata Sędziego).

4.Wyjazd zakonnika w celu uspokojenia wzburzonej szlachty.

5.Rozmowa Tadeusza z Sędzią – plany szybkiego wyjazdu wyłożone przez młodzieńca.

6.Nocne spotkanie Tadeusza z Telimeną i zerwanie związku.

7.Próba samobójcza Tadeusza powstrzymana najazdem Hrabiego.

8.Zajazd:

a)wzięcie w niewolę mieszkańców dworu;

b)przygotowanie uczty suto zakrapianej alkoholem

c)zakończenie zajazdu zapadnięciem w głęboki sen.

Księga IX Bitwa

1.Obudzenie się wczorajszych triumfatorów w niewoli.

2.Przyjście z pomocą Soplicy przez okoliczną szlachtę i wojsko rosyjskie.

3.Nieudane (przez twarde stanowisko Płuta) próby polubownego załatwienia sprawy podejmowane przez Sędziego.

4.Przybycie Ks. Robaka z przebranym Maćkiem Dobrzyńskim i jednym z Mickiewiczów.

5.Uczta wyprawiona przez Bernardyna, suto zakrapiana alkoholem.

6.Potajemne uwolnienie uczestników zajazdu przez Maćka i Mickiewicza.

7.Spoliczkowanie Płuta przez Tadeusza, dające początek bitwie.

8.Bitwa z Moskalami:

a)rozgromienie znacznej części oddziałów rosyjskich przez szlachtę;

b)walka z oddziałem Rykowa:

rozbicie zwartych szyków oddziału przez Konewkę Dobrzyńskiego;

ucieczka reszty oddziału do ogrodu;

atak Hrabiego na Moskali – Ks. Robak zostaje trafiony kulą przeznaczona dla ostatniego z Horeszków;

pomysł Wojskiego, aby przewrócić na Rosjan starą wieżę do wyrobu serów, i wcielenie owego pomysłu w życie;

c)kapitulacja Rykowa;

9.Zwycięstwo.

10.Niepisana umowa z Rykowem dotycząca przemilczenia ostatnich wydarzeń.

11.Przyznanie się Gerwazego do zabicia Płuta.

12.Uczta kończąca ostatni zajazd na Litwie.

Księga X

1.Nocna burza nad Soplicowem.

2.Przygotowania do wyjazdu najbardziej aktywnie walczących na emigrację (w tym Tadeusz i Hrabia).

3.Pożegnanie:

a)Tadeusza z Zosią;

b)Hrabiego z Telimeną;

4.Spowiedź Ks. Robaka:

a)ujawnienie swojej tożsamości przez Jacka Soplicę (Ks. Robaka);

b)opowieść o przyczynach waśni rodowych przekazana z perspektywy Jacka;

c)historia losów Jacka po zamordowaniu Stolnika;

5.Wybaczenie krzywd przez Gerwazego i wiadomość o przedśmiertnym przebaczeniu ze strony Stolnika.

6.Wiadomość o wypowiedzeniu wojny Rosji przez Napoleona.

7.Śmierć Jacka Soplicy.

Księga XI Rok 1812

1.Wkroczenie wojsk Napoleona do Rosji.

2.Stacjonowanie wojsk polskich w Soplicowie.

3.Nabożeństwo w dzień Najświętszej Panny Kwietniowej.

4.Publiczna rehabilitacja postaci Jacka Soplicy poczyniona przez Podkomorzego:

a)wskazanie na jego losy po zabójstwie Stolnika;

b)informacja o przyznaniu mu orderu kawalera Legii Honorowej;

5.Powtórne zaręczyny Tadeusza z Zosią.

6.Rozstrzygnięcie sporu o Kusego i Sokoła satysfakcjonujące dla obydwu stron.

7.Rozpoznanie w jednym z gości Hrabiego i serdeczne przywitanie go przez Sędziego.

8.Pojawienie się drugiej pary narzeczonych – Asesora i Tekli Hreczeszanki.

Księga XII Kochajmy się

1.Uczta zaręczynowa we dworze:

a)Wojski kuchmistrzem i marszałkiem dworu;

b)historia serwisu Wojskiego;

c)bogactwo i różnorodność potraw wzbudzające zachwyt gen. Dąbrowskiego;

d)pojawienie się Maćka nad Maćkami;

e)pojawienie się Gerwazego ze Scyzorykiem, który budzi ogólny podziw;

f)podarowanie Scyzoryka gen. Kniaziewiczowi;

g)krytycyzm Maćka w kwestii naiwnej wiary w pomoc Napoleona;

h)pojawienie się ostatniej pary narzeczonych: Rejenta i Telimeny;

i)krytyczna cena stroju i zachowania Rejenta przez Maćka i jego powrót do zaścianka;

j)ostateczne zerwanie więzów między Telimeną a Hrabim;

2.Uczta dla włościan na świeżym powietrzu:

a)przybycie gości z dworu na dziedziniec;

b)decyzja Tadeusza i Zosi o uszlachceniu poddanych

c)koncert Jankiela;

d)polonez prowadzony przez Podkomorzego;

e)biesiadowanie do późna;

3.Komentarz narratora mający na celu podkreślenie autentyczności opowiedzianej historii.