Niewątpliwie jednym z największych zagrożeń dla stabilizacji we współczesnym świecie są państwa upadłe, które istnieją tylko na mapach, natomiast politycznie, gospodarczo i społecznie praktycznie nie funkcjonują. Słabe państwa stanowią bezpieczną przystań dla terrorystów, grup przestępczych czy piratów. Są źródłem uchodźców, którzy zalewają sąsiednie państwa – często znajdujące się w niewiele lepszej kondycji. Choć problem państw upadłych jest obecny w literaturze naukowej od 1993 roku, kiedy to Steven R. Ratner i Gerald B. Helman na łamach „Foreign Policy” opublikowali słynny artykuł Anarchy Rules: Saving Failed States, to faktyczny rozgłos pojęcie „państwa upadłe” zdobyło po terrorystycznych atakach z 11 września 2001 roku na World Trade Center w Nowym Jorku i Pentagon w Waszyngtonie. Wtedy po raz pierwszy w przemówieniu politycznym pojęcia tego użył ówczesny prezydent Stanów Zjednoczonych George W. Bush. Potem termin ten został zastosowany w dokumentach rządowych – Narodowej Strategii Bezpieczeństwa USA z września 2002 roku i Europejskiej Strategii Bezpieczeństwa z grudnia 2003 roku. Waszyngtońska organizacja Fundusz Pokoju (Fund for Peace) i magazyn „Foreign Policy” od 2005 roku sporządzają tak zwany indeks państw upadłych (Failed States Index), czyli ranking państw będących w stanie poważnego kryzysu. Klasyfikacja opiera się na dwunastu wskaźnikach niestabilności (Indicators of instability) obejmujących kwestie społeczne, gospodarcze i polityczno-militarne. Według tego rankingu na całym świecie jest prawie 60 państw upadłych, z czego 80 procent to państwa leżące w Afryce. Żyje w nich w sumie blisko dwa miliardy ludzi! Pierwsze miejsce w rankingu państw upadłych zajmuje Somalia, na której administracyjnym terenie znajduje się pięć quasi -państwowych tworów. Władze centralne kontrolują tylko stolicę i obszar wokół niej, natomiast ogromne rejony Somalii są miejscem walk pomiędzy rywalizującymi o wpływy klanami oraz partyzantką Unii Trybunałów Islamskich. U wybrzeży Somalii rozwinęło się też piractwo, przejawiające się atakami na statki handlowe oraz porwaniami załóg. W Polsce głośnym echem odbiło się porwanie dowodzonego przez polskiego kapitana tankowca „Sirius Star”, transportującego ropę o wartości 200 milionów dolarów. Na definicję państwa upadłego składa się wiele czynników. • Charakterystyczne jest występowanie w nich wewnętrznych konfliktów zbrojnych spowodowanych trwającym latami rozpadem struktur społecznych i politycznych. • W państwach upadłych władze nie są w stanie kontrolować podległego im terytorium, w wyniku czego następuje...