BAROK- (z j. portugal. barocco oznacza nieregularnie rozwiniętą perłę, albo inaczej perłę o nieregularnych kształtach, lub z fr. baroque – „bogactwo ozdób”). Barok w rozumieniu dzisiejszym oznacza styl w literaturze, sztuce i kulturze europejskiej, zapoczątkowany pod koniec XVI wieku we Włoszech i trwający do XVIII wieku, łącznie ze stylem rokoko, który jest ostatnią fazą baroku. Zasięgiem ogarnął całą Europę i Amerykę Łacińską. W tych wiekach Barok pojawiał się i wygasał niejednocześnie. Miał co prawda wspólne założenia estetyczne, ale w różnych krajach przybierał różne formy, nawiązując często do lokalnych tradycji. Barok był uznany za oficjalny styl Kościoła katolickiego czasów potrydenckich, stąd pojawiające się jeszcze w połowie XX wieku zamienne określenia: "sztuka jezuicka" czy „sztuka kontrreformacyjna”. Barok zrodził się w Rzymie, jako nowa tendencja we wszystkich dziedzinach sztuki. Później rozprzestrzenił się na resztę Europy. Najlepiej przyjął się na tych obszarach Europy, gdzie kultura, religia i klimat polityczny był zbliżony do sytuacji panującej we Włoszech. Badacz literatury staropolskiej Janusz Pelc tak opisywał czasy, jakie przypadły na rozwój baroku: Była to epoka wzrastającej nietolerancji wyznaniowej i dramatycznych prób ochrony tolerancji, epoka stosów, na których katoliccy i niekatoliccy inkwizytorzy palili heretyków, myślicieli pragnących zgłębić tajemnice wszechświata, oraz epoka ciągłych narodzin przeróżnych herezji, epoka powstania wielu wybitnych teorii naukowych, wielu znakomitych dzieł literatury i sztuki, epoka triumfu różnego typu dogmatów i Kartezjuszowej zasady: cogito ergo sum (...). Była to epoka straszliwych wojen, wyniszczających dorobek ludzkości i ludzkość samą, epoka budowania wielkich dzieł architektury, tworzenia nowożytnych, scentralizowanych organizmów państwowych, instytucji społecznych; rozdrabniania i łączenia. Dziwność, deformacja, nieregularność, inność, dziwaczność – tymi słowami najczęściej opisywana jest epoka Baroku. Wyrażała się ona dynamicznym, niespokojnym, pełnym kontrastów malarstwem oraz monumentalnymi, pełnymi przepychu i ozdób budowlami religijnymi czyli kościołami i świeckimi czyli pałacami i teatrami. Sztuka XVII wieku nastawiona była na zaskoczenie odbiorcy, na wywołanie emocji, pokazanie zakłóceń, sprzeczności i paradoksów w świecie realnym i artystycznym. Malarze baroku podejmowali najczęściej tematykę religijną, mitologiczną, alegoryczną, historyczną i portretową. Popularność zaczęły zdobywać pejzaże, sceny rodzajowe i martwe natury. Nowością, jaką wprowadził Barok w dziedzinie...