Biblia

Biblia – (gr. Biblos – księgi) - wielkie arcydzieło, które ma ogromną wartość literacką, zawiera motywy uniwersalne, niepoddające się upływowi czasu

sacrum – to, co święte

profanum – to, co zwykłe, przyziemne, powszednie

Języki biblijne:

Starego Testamentu – hebrajski, aramejski, grecki

Nowego Testamentu – grecki, aramejski

Wybrane księgi Biblii:

Starego Testamentu:

- Pięcioksiąg Mojżesza(Tora)( otwiera Biblię, Księga Rodzaju, Wyjścia, Kapłańska, Liczb, Powtórzonego Prawa)

- Księga Hioba

- Księga Psalmów

- Księga Koheleta(Eklezjastesa)

- księgi prorockie

- Pieśń nad Pieśniami

Nowego testamentu:

- Ewangelie

- Listy Apostolskie

- Dzieje Apostolskie

- Apokalipsa św. Jana

Księga Koheleta – zawiera rozważania nad sensem życia, zaliczana do ksiąg mądrościowych, „marność nad marnościami”

Księgi prorockie – reprezentują Księgi Izajasza, Ezechiela, Jeremiasza,

Listy Apostolskie – to listy Apostołów, zawierają wyjaśnienie nauki Jezusa, określają normy moralne i obyczajowe

Ewangelie – opowiadają o dziejach Jezusa, wyrażają Jego naukę

Dzieje Apostolskie - księga dotycząca powstawania pierwszych gmin chrześcijańskich

Księgi historyczne: Księga Rodzaju, Dzieje Apostolskie

Księgi Prorockie: Księga Izajasza, Apokalipsa św. Jana

Księgi mądrościowe: Księga Hioba, przypowieści z Ewangelii

Kanon- reguła, norma, to zbiór ksiąg uznanych za natchnione, autentyczne

Genesis – gr. Narodzenie, pochodzenie, nazwa pierwszej księgi biblijnej – Księgi Rodzaju

kosmogonia – mitologiczne lub religijne wyobrażenie powstania świata

szabat – ostatni dzień każdego tygodnia świętowany, by uczcić akt stworzenia świata

Księga Hioba – porusza kwestie bliskie każdemu człowiekowi – pokazuje bohatera cierpiącego, Tematem jest problem cierpienia niezawinionego. Księga składa się z 3 częsci: pisanego prozą prologu, poetyckiego dialogu ujętego w 6 częsci oraz epilogu napisanego prozą.Powstał między V a III w. p.n.e.

hiobowa wieść – zła, tragiczna wiadomość(o zbliżającej się karastrofie)

Hiob symbolizuje człowieka doświadczającego cierpienia, które jest wpisane w ludzkie życie

archetyp – prototyp, stały i niezmienny prawzorze zachowań i postaw ludzkich

Psalmy:

mądrościowe, błagalne, dziękczynne, pochwalne, inne

Należą do ksiąg mądrościowych Biblii, jest ich około 150 powstawały od XI do III w.p.n.e. są skierowane do Boga. Mają charakter modlitewny i hymniczny

Jest zbudowany paralelnie, czy składa się z dwóch, 3 lub 4 zwrotów powiązanych ze sobą

myśl Głowna +uzupełnienie+uzupełnienie

psałterz – zbiór psalmów wyodrębniony z pisma świetego i wydany jako osobny modlitewnik

Pieśn nad pieśniami- jedna z najbardziej poetyckich ksiąg starego testamentu. Opowiada historię Oblubienca i Olubienicy, którzy wyrazają sobie miłość, Oblubieniec symbolizuje Boga, a Oblubienica – Naród wybrany lub Kościół, Składa się z 6 pieśni mających formę dialogu

Miłosierdzie – litość, współczucie wiążące się na ogół z niesieniem pomocy

Przypowieść – umozliwia wyrażenie skomplikowanych prawd dotyczących ludzkiej egzystencji, sensu postępowania, a zwłaszcza prawideł moralnych, mają charakter paraboliczny, i mają tzw. Podwójne dno – dosłowne i paraboliczne

samarytanin – współczesnie człowiek miłosierny, litościwy, chetny do pomocy

Apokalipsa – zamyka Pismo Święte, obecnie: cos związanego z niebezpieczeństwem, zagładą swiata, katastrofą

Symbol – motyw lub zespoł motywów służących do ukazywania treści niejasnych i głęboko ukrytych

topos-stałe obrazy i motywy znane mające miejsce wspolne,

Topika – zbiór toposów

Smok z 7 głowami – symbol szatana

Babilon – miasto grzechu i rozpusty

Niewiasta – Kosciół

Nowe Jeruzalem – życie wieczne, niebo

Siedem trąb – zapowiedź bożych wyroków

księga zamknięta na 7 pieczęci – tajemnica

Biblia: królowej zofii, Jakuba Wujka, gdańska, tysiąclecia, warszawsko –praska

parafraza – przeróbka, modyfikacja tekstu