Stanisław Wokulski jest głównym bohaterem powieści Bolesława Prusa pt. „Lalka”. Bohater pełen jest wewnętrznych sprzeczności, równocześnie pozostaje dynamiczny i nieobliczalny – budzi zainteresowanie oraz intryguje.

Wokulski jest czterdziestopięcioletni mężczyzna, którego biografia składa się niemal z samych niezwykłych dokonań. Jako młody subiekt zamarzył o zdobyciu wykształcenia, co było niemal nieosiągalne dla ludzi w jego położeniu. Później bohatersko zdecydował wziąć udział w powstaniu, za co został skazany na wygnanie. Tam poznawszy wielkich naukowców zapragnął poświęcić się nauce. Sytuacja zmusiła go do typowego małżeństwa z rozsądku, co jednak ostatecznie pozwoliło mu uzyskać niezależność finansową. Po śmierci swojej żony dobre kontakty, a także przedsiębiorczość i zaradność w krótkim czasie pozwoliły mu potroić majątek. Jak się później dowiadujemy jego pogoń za fortuną wywołana była obsesją na punkcie panny Izabeli Łęckiej. To właśnie jej osobie Wokulski podporządkował swoje życie.

Postać Stanisława prezentowana jest wielowymiarowo w miarę rozwijania się powieści. Prus wyczerpał chyba wszystkie możliwe typy przedstawień: dostajemy zarówno obiektywny narratorski opis, jak i subiektywne relacje innych bohaterów. Wiele dowiadujemy się także w formie plotki, którą później weryfikuje sam opis zdarzenia, oraz z refleksji Wokulskiego o sobie samym. We wnętrzu bohatera toczy się spór między poglądami epoki romantycznej a nowymi ideami pozytywizmu. Wokulski jest świadom tej walki, stąd częste są autorefleksje. Nasz bohater waha się między poświęceniem życia nauce a podporządkowaniem go swoim uczuciom.

Tak więc paradoksalnie jest on zarazem człowiekiem typowym – jako przedstawiciel pokolenia postyczniowego, jak i wyjątkowym – jako jednostka wybitna, osiągająca sukcesy niemal na każdym polu. Również uczucie Wokulskiego jest paradoksalnie sprzeczne – kocha, jak romantyk, ale konsekwentnie, racjonalnie rozstawia „sidła” wokół panny Izabeli.