Średniowiecze - charakterystyka Nazwa epoki - pochodzi z łaciny (media aetas, medium aevum) i oznacza "wiek średni". Została ona nadana przez papieża Giovanniego de Bussisjako w XV wieku, jako określenie epoki oddzielającej starożytność od renesansu. Jednocześnie średniowiecze uznano za okres upadku kultury antycznej, a więc nazwa "wiek średni" dotyczy także oceny średniowiecza jako czasów upadku kultury wysokiej. Średniowiecze trwało bardzo długo, około tysiąca lat: od roku 476 (zdobycie Rzymu przez barbarzyńców, upadek Cesarstwa Zachodnio-rzymskiego) do XV wieku (1450 - wynalazek druku, 1453 - upadek Konstantynopolu, 1492 - odkrycie Ameryki). W Polsce ramy czasowe epoki to X-XV wiek. Charakterystyka epoki: 1. Teocentryzm - Bóg jest w centrum zainteresowania średniowiecznego człowieka, stanowi najwyższą wartość. 2. Uniwersalizm - średniowieczna Europa jako jedność: jeden urzędowy język (łacina); jedna religia (chrześcijaństwo); jeden papież jako najwyższy zwierzchnik Kościoła; jedna władza świecka - cesarz niemiecki, któremu podlegają wszyscy królowie; jeden obowiązujący, powszechny światopogląd (teocentryzm); 3. Feudalizm -średniowieczny system społeczno-polityczny, panujący w Europie Zachodniej, oparty na hierarchicznej więzi pomiędzy seniorami i oddającymi im się w opiekę wasalami (stosunki lenne 4. Anonimowość - powszechnie nie podpisywano swoich utworów. Autorzy nie dążyli do sławy, ale do służby Bogu. 5. Asceza - dobrowolne wyrzeczenie się bogactwa, życia rodzinnego, dóbr doczesnych oraz umartwianie ciała jako droga do świętości. 6. Motyw śmierci „memento mori”, „dance makabre” Dance makabre – ukazywał upersonifikowaną śmierć, najpierw w postaci rozkładającego się trupa, a w późniejszych czasach szkieletu, która pociągała za sobą do tańca ludzi wszystkich stanów. Taniec symbolizować miał potęgę śmierci, wobec której wszyscy ludzie niezależnie od pochodzenia, majątku i stanowiska stają się sobie równi. Stąd też przerażeniu towarzyszyła swoista fascynacja motywem śmierci. Pojawiała się ona na wielu obrazach, w wielu dziełach literackich, np. „Rozmowie Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” 7. Gatunki literackie: Epos rycerski – podgatunek eposu, rozwijający się w Średniowieczu, opowiadający o czynach walecznych rycerzy. Chanson de geste – pieśń o czynach. Gatunek ten należący do jednego z najstarszych w Średniowieczu, ukazywał bohaterskie czyny postaci legendarnych, bądź też historycznych. Obejmował francuskie poematy epickie z XII-XIII wieku. W utworach należących do tego gatunku wydarzenia historyczne mieszają się ze zmyślonymi, zaś postacie prawdziwe,...