DNA jako nośnik informacji genetycznej

DNA to kwas nukleinowy o skomplikowanej budowie, występujący w każdej żywej komórce. Z cząsteczce tego kwasu zawarta jest informacja o budowie danej komórki i jest ona przekazywana następnym pokoleniom komórek. Oprócz DNA do kwasów nukleinowych należy także RNA. Kwasy nukleinowe charakteryzują się tym , że mają nadrzędna funkcje w syntezie białek oraz biorą udział w dziedzicznym przekazywaniu cech organizmu. Obecność kwasów w danej strukturze lub komórce wskazuje na jej żywotność i zdolność do rozmnażania. Bo właśnie w DNA i RNA jest zawarty kod syntezy wszystkich białek danej komórki.

REPLIKACJA DNA

1. Replikacja DNA toproces, który ma zadanie skopiowanie podwójnej helisy DNA. Zachodzi przy transkrypcji, a także w róznego rodzaju podziałach.

Budowa i rola RNA

W komórkach występuje również kwas rybonukleinowy (RNA), biorący udział w syntezie białka. Cząsteczki RNA są jednoniciowe. Nukleotydy budujące nić RNA zawierają:

- resztę kwasu fosforowego,

- cukier pięciowęglowy zwany rybozą,

- zasady azotowe np.: adeninę (A), guaninę (G), cytozynę (C), uracyl (U) zamiast tyminy.

Biorąc pod uwagę rolę jaką odgrywa RNA w syntezie białka wyróżniamy:

- mRNA to matrycowy czyli informacyjny RNA - przenosi on przepisaną informację genetyczną z DNA występującego w jądrze komórkowym do cytoplazmy na rybosomy. Jest to konieczne, gdyż DNA nie może opuszczać jądra komórkowego.

- tRNA to transportujący RNA - przenosi znajdujące się w cytoplazmie aminokwasy na rybosomy;

- rRNA to rybosomalny RNA - wchodzi w skład rybosomów, organelli komórkowych występujących w cytoplazmie i biorących udział w syntezie białek.

DNA

Budowa;

Kwas deoksyrybonukleinowy (DNA) stanowi nośnik informacji genetycznej organizmów, przekazywany (dziedziczony) z pokolenia na pokolenie. Cząsteczka DNA jest podwójnąspiralą (dwie nici polinukleotydowe skręcone wokół siebie). Podstawową jednostką, monomerem budującym DNA są nukleotydy (połączone ze sobą wiązaniami), złożone z następujących elementów:

zasady azotowej (jednej z czterech rodzajów: adeniny i guaniny - pochodnychpuryny oraz cytozyny i tyminy - pochodnych pirymidyny); cukru pentozy, a dokładnie deoksyrybozy; reszty kwasu fosforowego (fosforanu).

PORÓWNANIE DNA I RNA

Rola;

DNA zawiera informacje o budowie wszystkich białek organizmu

Występowanie:

DNA:

występuje w komórce, w jądrze komórkowym chloroplasty, mitochondiach

RNA: jądro komórkowe, jąderko, chloroplasty, mitochondria, rybosomy, oraz w cytoplazmie

Rodzaje RNA:

mRNA infromacyjny

rRNA kwas rybosomowy

tRNA kw. transportujący

BUDOWA

kw. te są związkami polimerycznymi jednostką budującyą jest nukleotyd.

nulkeotyd DNA :

skłąda sie z : reszty kw. fosforowego, cukier (5 atomów C), dezoksyryboza, zasady azotowej: adenina, guanina, cytozyna, tymina.

nukleotyd RNA: reszta kwasu fosforowego, cukier (5 at. C) RYBOZA i zasada azotowa: adenina guanina cytozyna URACYL

struktura przestrzenna kw. nukleinowych:

Kwas DNA wyst. w postaci dwóch polinukleotydowych włókien skręconych spiralnie.

Kwas RNA występuje w postaci pojedynczego łańcucha polinukleotydowego

Znaczenie

Kwas DNA posiada informacje o kolnejności ułożenia aminokwasów w łańcuchu białkowym

(taką kolejność nazywamy pierwszorzędową strukturą białka).

Kwasy nukleinowe uczestniczą w procesie biosyntezy w żywych organizmach.

Kwasy nukleinowe a cechy organizmu

Kwasy nukleinowe to DNA i RNA . DNA i RNA zawierają informacje genetyczne dotyczącą cech i właściwości organizmu .