Dramat Stanisława Wyspiańskiego „Wesele” jest traktowany jako jedna z najistotniejszych wypowiedzi poetyckich na temat polskiego społeczeństwa. Autor wykorzystał wesele poety Lucjana Rydla z prostą wiejską dziewczyna Jadwigą Mikołajczykówną do przedstawienia dwóch warstw społecznych mających decydujące znaczenie dla historii Polski: inteligencji i chłopów. Ukazał stosunki między tymi grupami, możliwości ewentualnego sojuszu i wszelkie różnice. W akcie pierwszym Wyspiański skupił się głównie na przedstawieniu poszczególnych bohaterów, dzięki czemu zakreślił zbiorowe portrety obu grup społecznych. Wówczas zarówno inteligencja jak i chłopi zostali poddani krytyce i ośmieszeniu. Od początku dramatu widoczny jest brak zrozumienia między warstwami. Za przykład może posłużyć tu rozmowa Dziennikarza z Czepcem, w czasie której chłop chce zaczerpnąć informacje o aktualnych wydarzeniach politycznych. Jednak ten traktuje jego zainteresowanie lekceważąco, komentuje je słowami: „Ale tu wieś spokojna, - Niech na całym świeceie wojna, byle polska wieś zaciszna, byle polska wieś spokojna.” Dziennikarz uznaje wieś jako miejsce ciche i spokojne, którego nie dotyczą spory polityczne i społeczne. Chłopów zaś postrzega jako prostaków, których wiedza sięga tylko granic parafii. Nie rozumie ich zainteresowania światem i polityką. W rozmowie bardzo dokładnie widać poczucie wyższości inteligenta nad wieśniakami. Podobną postawę przyjmuje Poeta. Podczas rozmowy z Gospodarzem, ujawnia swe wewnętrzne rozterki i marzenia o wielkości, sile i potędze. Skarży się jednak, że zamiast tego dostrzega tylko „skrzecząca pospolitość.” Jednak niektórzy inteligenci są zafascynowani folklorem i obyczajami wiejskimi. Postawę ludomana prezentuje Pan Młody. Podziwia on urodę wiejskiego krajobrazu, kolorowe stroje chłopów oraz ich siłę fizyczną i zdrowie. Jednak jego wiedza na temat życia na wsi jest bardzo powierzchowna. W rozmowie z Gospodarzem mówi, że pamięta o zdarzeniach z 1846 roku. Dowodem wrażliwości i przeżywania problemów narodowych jest także rozmowa z Hetmanem, który przypomina mu marzenia o świetności narodu, a także zarzuca mu zdradę własnej klasy przez poślubienie chłopki. Przykładem typowej mieszczanki jest Radczyni. Podczas rozmowy z Kliminą pokazuje swoją niewiedzę na temat życia na wsi oraz swoją wyższość nad chłopką. Sytuacja ta jest dowodem na to, że prawdziwe przymierze między chłopami i inteligencją nie jest możliwe, gdyż ich wykształcenie jest zbyt różne. Radczyni uważa ślub Pana Młodego za kaprys artysty, ponieważ nie wyobraża sobie, by inteligentny mężczyzna ożenił się z...