Dadaizm (dada- fr. drewniana zabawka) – międzynarodowy ruch artystyczno-literacki w sztuce XX wieku. Jego członkowie, będący świadkami I wojny światowej , w poczuciu rozpadu cywilizacji negowali powszechnie przyjęte ideały estetyczne i wartości, takie jak religia, moralność i honor. Nie wytworzyli jednolitego stylu czy programu, które spójnie łączyłyby ich dzieła – jednoczyła ich raczej wspólna postawa niż styl. Narodziny dadaizmu dokonały się niezależnie w kilku ośrodkach – Zurychu, Nowym Jorku i Paryżu. Głównym teoretykiem dadaizmu był Tristan Tzara. Cechy sztuki dadaistycznej: • negacja dotychczasowej sztuki • odrzucenie autorytetów • dowolność, przypadkowość skojarzeń • fantazja, absurdalny dowcip, prowokacja • główna technika- kolaż • riady mades- wykorzytywanie gotowych form i przedmiotów masowej produkcji, podnosząc je do rangi dzieła sztuki Dadaiści posługiwali się absurdem, zabawą, dowcipem. Rzadko wykorzystywali tradycyjne gatunki, takie jak malarstwo, rzeźba i grafika w ich czystej postaci, od których ważniejsza była inwencja. Stosowali połączenia innych ruchów artystycznych tj. kubizm, futuryzm czy surrealizm. Dadaiści nie wytworzyli jednolitego stylu czy programu. Dadaizm jest stanem umysłu, a więc bardziej postawą i poglądem na świat niż stylem. Jednym z łączących artystów poglądów była negacja uznanych wartości, a co za tym idzie sprzeciw wobec wojny i wzniosłych idei, w imię których ginęły miliony ludzi. Duchamp w swoich ready-mades do rangi sztuki podnosił zwykłe przedmioty, takie jak pisuar (Fontanna, 1917). Inni artyści tworzyli obrazy abstrakcyjne, kolaże (przejęte od kubistów ), fotomontaże i inne dzieła, wymykające się tradycyjnym klasyfikacjom (np. Podarunek Raya – żelazko zaopatrzone w gwoździe). Tworzyli absurdalne teksty i fonetyczne wiersze. Łaczyli różne techniki przez co powstawały zupełnie nowe. Jak wyglądała wystawa "dzieła" dadaistów? Celem dadaistów była prowokacja. Chcieli wywołać reakcje publiczności, zmusić do współuczestnictwa. Sprowokowana publiczność miała zachowywać się tak, jak życzyli sobie dadaiści. Miała zapomnieć o przyzwoitości i dać się ponieść. Dadaiści do osiągnięcia swoich celów wykorzystywali różne metody, od prowokacyjnych przedmiotów poczynając, poprzez gesty pozbawione sensu, dźwięki, hałasy, krzyki, a na obelgach rzucanych w stronę widzów kończąc. Kluczową rolę w powodzeniu wystąpienia odgrywał zatem zarówno temperament aktora, jak i rodzaj publiczności. Najważniejsi twórcy dadaizmu: Marcel Duchamp, George Grosz, Marcel Janco, Andre Breton, Max Ernst Fontanna- Marcela Duchampa...