Szlachta przez lata była najważniejszą grupą społeczną, która była wielokrotnie krytykowana i atakowana, także przez samych jej przedstawicieli. Krytykę szlachty odnaleźć można m. in. w utworach Wacława Potockiego oraz Ignacego Krasickiego. W wierszu Wacława Potockiego „Zbytki polskie” podmiot liryczny krytykuje szlachecki tryb życia. Według niego szlachtę interesuje tylko pomnażanie majątku. Chcą, by ich bogactwo było widoczne dla innych. Cechuje ich próżność. Pragną poklasku. Te pragnienia życia w zbytku skontrastowane są ze złą sytuacją gospodarczą w kraju - objawia się zatem brak patriotyzmu szlacheckiej społeczności. Bezmyślność i w pogoń za dobrobytem może skończyć się upadkiem państwa. Satyra Ignacego Krasickiego pt. „Świat zepsuty” ma na celu pouczyć polskie społeczeństwo. Na zasadzie porównań narrator ukazuje różnicę pomiędzy zachowaniem „ojców i pradziadów” a ówczesną szlachtą. Wytyka im błazeństwo, brak szacunku wobec osób starszych. Szlachty nie stać na działania bezinteresowne. Zagubione i zapomniane zostały cnota, pobożność i prawda, które do niedawna były nadrzędnymi wartościami, a stały się obiektem pośmiewisk. Młodzież nie zachowuje już żadnych zasad, skłania się bardziej ku podłości, rozpuście i występkom. Autor nie...