Postępowanie z osobami, które uległy skażeniu promieniotwórczemu, powinno przebiegać według następującej kolejności:

1. Ocena sytuacji (sprawdzenie i ustalenie poziomu zewnętrznego skażenia promieniotwórczego przy użyciu odpowiedniej aparatury radiometrycznej).

2. Zapewnienie bezpieczeństwa sobie i poszkodowanemu (środki ochron osobistej, odzież ochronna, rękawice, maska przeciwgazowa).

3. W zależności od stanu poszkodowanego wyniesienie go lub wyprowadzenie z miejsca, gdzie mógłby podlegać dalszemu skażeniu.

4. Przeprowadzenie odkazania poszkodowanego:

• Rozebranie poszkodowanego;

• Usunięcie skażonej odzieży;

• Wykonanie zabiegów sanitarno-higienicznych- płukanie powłok ciała, jamy ustnej i nosogardzieli woda, płynem fizjologicznym, roztworem kwaśnego węglanu sodu lub wersenianu sodowo-wapiennego (w przypadku skażenia skóry w otoczeniu naturalnych otworów ciała przy odkażaniu należy zwrócić uwagę, aby popłuczny nie trafił do oczu, nosa i jamy ustnej;

• Ostrzyżenie poszkodowanego (gdy skażenie dotyczy owłosionych części powłok);

• Wywołanie wymiotów, podanie odtrutek uniwersalnych (węgiel aktywowany) w przypadku skażeń promieniotwórczych przewodu pokarmowego;

• Zabezpieczenie skażonych materiałów (odzież, popłuczyny, włosy), aby zapobiec rozprzestrzenianiu się skażenia.

PAMIĘTAJ!

Szybka i właściwa przeprowadzona dekontaminacja (odkażanie) zabezpiecza przed rozwojem promiennych uszkodzeń powłok ciała i wtórnymi wewnętrznymi skażeniami promiennymi, a jednocześnie chroni udzielających pomocy przed wtórnym skażeniem.

5. Zaopatrzenie ran, oparzeń, masywnych krwawień zewnętrznych, unieruchomienie złamań.

6. Przygotowanie poszkodowanego do ewakuacji (zapewnienie poszkodowanemu spokoju, ułożenie przeciwwstrząsowe).

Zatrucia toksycznymi środkami przemsłowymi:

Ze względu na skalę produkcji przemysłowej oraz toksyczność największa zagrożenie dla ludzi- w wypadku awarii przemysłowej lub katastrofy – stanowi chlor i amoniak. Mimo że chlor ma bardziej toksyczne właściwości, to jednak warunki jego przechowywania i transportu sprawiają, że jest on około 15-krotnie mniej niebezpieczny niż amoniak. Oba te związki działają dusząco, drażniąco i żrąco.

Amoniak jest gazem bezbarwnym, lżejszym od powietrza, o charakterystycznym ostrym, gryzącym zapachu. Objawy zatrucia występują natomiast po skażeniu. Są one następujące:

• Obrzęk śluzówki nosa, kichanie, drapanie i ból w gardle, męcząc kaszel, trudności w mówieniu, uczucie duszności;

• Niepokój, przyspieszone tętno;

• Przekrwienie i obrzek śluzówek warg, nudności, wymioty;

• Oparzenia skóry różnego stopnia;

• Podrażnienie spojówek oczu, wzmożone łzawienie, oparzenia oczu, zaburzenia widzenia, utrata wzroku.

Bardzo wysokie stężenia amoniaku mogą doprowadzić do zatrzymania oddychania i krążenia.

Pierwsza pomoc:

• Wezwać pomoc specjalistyczna;

• Nie narazić się na kontakt z niebezpieczną substancją (trujące pary TSP mogą przemieszczać się na duże odległości- należy założyć środki ochrony osobistej, odzież ochronna, rękawice, maskę);

• Wynieść poszkodowanego ze skażonego środowiska;

• Zapewnić dopływ świeżego powietrza;

• Zdjąć zanieczyszczoną odzież

• Obficie spłukać skórę i czy poszkodowanego letnia wodą;

• Zapewnić drozność dróg oddechowych;

• Ułożyć nieprzytomnego w pozycji bezpiecznej;

• Zapewnić poszkodowanemu spokój i ciepłe okrycie.

Chlor jest niepalnym, cięższym od powietrza, żółtozielonym gazem o ostrym zapachu. Toksyczność chloru wynika z działania kwasu solnego i wolnych rodników, które powstają przy zetknięciu chloru z wilgotną powierzchnia śluzówek układu oddechowego i pokarmowego. Natychmiast po skażeniu występują objawy zatrucia:

• Uczucie pieczenia