Zaburzenia zachowania w wyniku zażywania środków odurzających 1. Podstawowe terminy. Lepsze rozeznanie w terminologii dotyczącej narkotyków umożliwi wyszczególnienie i opisanie pokrótce podstawowych pojęć. Narkotyk jest to określenie substancji pochodzenia naturalnego, półsyntetycznego lub syntetycznego, której przyjęcie przez istotę żywą powoduje zdegenerowanie jednej lub więcej czynności organizmu. Środek odurzający jest to określenie substancji powodującej obniżenie lub pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, wywołującego potrzebę jej stałego przyjmowania, uzależnienie fizyczne i/ lub psychiczne od działania środka, niosącego ze sobą szkodliwe następstwa zarówno dla zdrowia fizycznego, jak i psychicznego osoby. Środek psychotropowy to termin używany do określenia substancji syntetycznych, należących do leków lub substancji uzależniających. Uzależnienie określa stan, w którym człowiek nie potrafi obyć się bez danej substancji. Możemy wyróżnić dwa rodzaje uzależnień: fizyczne (powodowane przez opiaty, barbiturany; pociągające za sobą m.in. objawy łaknienia, gdy zaprzestanie się przyjmowania tych substancji) oraz psychiczne (narastająca potrzeba psychiczna przyjęcia narkotyku, którego odstawienie może wywołać objawy złego samopoczucia i stany lękowe; towarzyszyć może zjawisko tolerancji – odporność na dany środek, w wyniku czego dla uzyskania pożądanego efektu zachodzi konieczność zwiększania dawek przyjmowanego narkotyku). Nawyk (przyzwyczajenie) to rodzaj psychicznego uzależnienia, wynikającego ze stanu wielokrotnego przyjmowania narkotyku. Toksykomania to stan zatrucia organizmu, wywołany przyjmowaniem narkotyku lub innego, powodującego uzależnienie, środka. 2. Wykaz środków odurzających. Lista substancji (i ich prekursorów), których obrót jest kontrolowany i regulowany ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii: Prekursory: • Kategoria 1 – służące tylko i wyłącznie do produkcji narkotyków, brak innych zastosowań, np. fenyloaceton, kwas lizergowy, efedryna, ergometryna, ergotamina. • Kategoria 2 – substancje kontrolowane, o małym potencjale użycia do produkcji narkotyków, np. , piperydyna, bezwodnik octowy, kwas antranilowy. • Kategoria 3 – powszechnie dostępne, nieznaczny potencjał użycia do produkcji narkotyków, np. eter, aceton, toluen, nadmanganian potasu. Środki odurzające: • I-N – substancje o dużym potencjale uzależniającym, np. morfina, kokaina, tebaina, fentanyl, metadon. • II-N – substancje o średnim potencjale uzależniającym, np. kodeina. • III-N – substancje o nieznacznym potencjale uzależniającym, np. dihydrokodeina. • IV-N – substancje o...