KALENDARIUM WYDARZEŃ SIERPIEŃ 1980

„Sierpień 1980 – jeden z kilku miesięcy, które odcisnęły największe piętno na historii PRL. Przeszedł do historii z powodu strajków na Wybrzeżu, zakończonych zawarciem czterech porozumień sierpniowych.”

14 SIEPRPNIA

Wywołanie strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina przez Jerzego Borowczaka, Bogdan Felskiego i Ludwika Prądzyńskiego, którzy działali pod kierownictwem Bogdana Borusewicza

przywrócenia do pracy Anny Walentynowicz i Lecha Wałęsy

postawienia pomnika ofiar Grudnia 70

zagwarantowania bezpieczeństwa strajkującym

podwyżki płac o 2 tysiące złotych

Do strajkującej stoczni przybywa Lech Wałęsa, który obejmuje przywództwo strajku, który przybrał charakter okupacyjny. Rządowa agencja informacyjna Interpress zaprzecza istnieniu strajku.



15 SIEPRIEŃ

Do strajku przyłącza się Stocznia im. Komuny Paryskiej w Gdyni, na którego czele staje Andrzej Kołodziej – monter zatrudniony w owym zakładzie

Rozpoczęcie strajku komunikacji miejskiej w Gdańsku

16 SIERPNIA

Dyrekcja Stoczni Gdańskiej po rozmowie przez głośniki przez delegatami strajkujących zgadza się zrealizować żądania stoczniowców (zgodziła się na podwyżki o 1,5 tysiąca złotych)

Komitet strajkowy pod przewodnictwem Lecha Wałęsy postanawia zakończyć strajk, wiadomość o tym incydencie zostaje przesłana przez radiowęzeł do strajkujących w innych zakładach. Jednak . Anna Walentynowicz, Maryla Płońska, Henryka Krzywonos, Ewa Osowska i Alina Pienkowska nie chcą dopuścić do zakończenia strajku. Zatrzymują wychodzących stoczniowców, ale część z nich opuszcza zakład.

Lech Wałęsa na wniosek innych strajkujących zakładów ogłasza strajk solidarnościowy.

17 SIERPNIA

Msza Święta przy bramie głównej o godzinie 9, odprawiona przez księdza Henryka Jankowskiego. Uczestniczy w niej kilkanaście tysięcy ludzi.

Postawienie drewnianego krzyża, który upamiętnia ofiary Grudnia 70

Msza Święta w Stoczni Gdańskiej przez przez księdza Hilarego Jastaka

By złamać solidarność załóg z Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym, dyrekcje poszczególnych zakładów prowadzą rozmowy z załogami.

18 SIEPRNIA

Przyłączenie do MKS 156 zakładów Wybrzeża

Uzgodnienie 21 postulatów strajkowych oraz ich wydrukowanie

Przekazanie po południu postulatów przez delegację MKS wojewodzie gdańskiemu Jerzemu Kołodziejskiemu

Powstanie Wolnej Drukarni Stoczni Gdyńskiej

Rozpoczęcie Strajku w Szczecinie (Stocznia im. Adolfa Warskiego)

O godzinie 17 rozpoczyna się wspólna modlitwa za strajkujących i ich rodziny, którą poprowadziły Magdalena Modzelewska i Bożena Rybicka z Ruchu Młodej Polski

19 SIERPNIA

Władze nadal starają się złamać solidarność strajkujących, prowadząc rozmowy z komitetami strajkowymi w poszczególnych zakładach.

Tworzone są "konkurencyjne" MKS-y, mające za zadanie rozmowę wyłącznie z przedstawicielami rządu.

MKS Stoczni Gdańskiej, zrzeszający już 253 zakładów, ponawia apel do rządu o rozmowy.

Obrady MKS-u transmituje się poprzez głośniki na całą stocznię i pod bramami nr 2 i 3, gdzie zbierają się kilkutysięczne tłumy

Do Stoczni Gdańskiej przybywają zagraniczni dziennikarze.

Po żądaniach MKS-u zaprzestano sprzedaży alkoholu w Trójmieście.



20 SIERPNIA

Władze państwowe nadal odmawiają rozmów z MKS, a kontrolowana przez nią telewizja przedstawia informacje o stratach gospodarczych wywołanych strajkami

MO i SB zatrzymują delegatów komitetów strajkowych, których rozpoznawano po biało-czerwonych flagach na ich samochodach.

Do strajków przyłącza się Politechnika Gdańska, Uniwersytet Gdański oraz Opera i Filharmonia.

21 SIERPNIA

Przyjazd delegacji rządowej z Mieczysławem Jagielskim. Wygłasza on przemówienie, które na celu ma złamanie solidarności strajkujących z MKS (Jagielski proponuje rozmowy ze strajkującymi w komisjach branżowych z pominięciem MKS). Przemówienie zostaje wyemitowane przez 3 minuty w lokalnym radiu.

MO kontynuuje represje, konfiskując kilka tysięcy ulotek MKS na pokładzie holownika m/t Wilk.

Do strajku przyłączają się zakłady Elbląga, Ustki i Słupska. Gdański MKS reprezentuje 350 przedsiębiorstw.

22 SIERPNIA

MKS wzywa rząd do podjęcia rozmów, składając wezwanie na ręce Jagielskiego

W Szczecinie delegacja rządowa z wicepremierem Kazimierzem Barcikowskim rozpoczyna rozmowy z tamtejszym MKS, skupiającym 97 zakładów.

Drukarnia Stoczni Gdańskiej drukuje własne materiały, które docierają następnie do kilkuset tysięcy ludzi.

Rozpoczęto gromadzić środki finansowe na fundusz MKS oraz budowę pomnika ofiar Grudnia 1970.

W Elblągu SB aresztowała delegatów komitetu strajkowego M. Bogdańskiego i T. Siedleckiego.

23 SIERPNIA

Lech Wałęsa zwraca się do SB, by zaprzestały szykan wobec strajkujących i opozycyjnych działaczy.

godzinie 14 do stoczni przybywa wojewoda gdański w celu ustalenia szczegółów rozmów z delegacją rządową. 6 godzin później przybywa ona z wicepremierem Jagielskim na czele do Gdańska i rozpoczyna rozmowy z MKS-em. Transmituje się je na cały zakład. Nieco później do rozmów dołącza delegacja szczecińskiego MKS-u

Ukazuje się pierwszy numer Strajkowego Biuletynu Informacyjnego "Solidarność".



24 SIERPNIA

W większości zakładów dzień rozpoczęły msze święte.

Do Gdańska przyjeżdża grupa zaproszonych przez MKS ekspertów, by wspierać go w jego pracach.

Powołano Komisję Ekspertów – Tadeusz Mazowiecki, Bohdan Cywiński, Bronisław Geremek, Tadeusz Kowalik, Waldemar Kuczyński, Jadwiga Staniszkis, Andrzej Wielowieyski oraz w terminie późniejszym doszli Jerzy Stembrowicz, Andrzej Stelmachowski i Jan Strzelecki.

25 SIERPNIA

Trójmiejscy artyści organizują koncerty na terenie Stoczni Gdańskiej adresowane do strajkujących.

Wieczorem odbywa się konferencja prasowa rzecznika MKS Lecha Bądkowskiego. Informuje on, że rozmowy do czasu spełnienia podstawowego warunku – odblokowania połączeń telefonicznych z resztą kraju – nie zostaną wznowione. Odnosi to skutek w postaci zdjęcia blokady na połączenia z kilkoma miastami.

26 SIERPNIA

Wznowienie rozmów z delegacją rządową w kwestii pierwszego z 21 postulatów – utworzenia wolnych związków zawodowych.

Delegacja rządowa pozostaje przy reformie dotychczas istniejących związków zawodowych.

Związkowcy z Francji zasilają fundusze MKS-u kwotą 11 tysięcy franków, a młodzieżówka norweskich związków zawodowych na ten sam cel dostarcza 2,3 tysiące koron.

Powstaje MKS we Wrocławiu, strajki solidarnościowe ze Stocznią Gdańską wybuchają w Krakowie, Warszawie, Poznaniu, Łodzi, Rzeszowie i innych miastach.

Prymas Polski wygłasza kazanie, emitowane w telewizji a o godzinie 19 w Stoczni Gdańskiej odprawiono mszę świętą w dniu Matki Boskiej Częstochowskiej dla kilkunastu tysięcy ludzi.

27 SIERPNIA

MKS z Elbląga przekazuje swoje kompetencje MKS z Gdańska.

Strajki obejmują Wałbrzych, Bielsko-Białą, Świdnik, Ursus.

Odbywają się rozmowy na temat Wolnych Związków Zawodowych pomiędzy ekspertami strajkujących a stroną rządową.

Konto budowy pomnika ofiar Grudnia 1970 ma już kilkaset tysięcy złotych, a konto MKS-u – kilka milionów złotych.

28 SIEPRNIA

Do Gdańska dociera, uprzednio zatrzymana w Bydgoszczy, delegacja z Wrocławia.

Lech Wałęsa proponuje, aby porozumienie zawarte w Gdańsku dotyczyło całego kraju.

Stoczniowcy oczekują ponownego przybycia delegacji rządowej.

Tymczasem władze rozpoczynają aresztowania działaczy opozycyjnych

Strajkujący odbierają telegramy z wyrazami poparcia z całego świata.

Słowno-muzyczny występ patriotyczny organizuje lokalny Teatr Wybrzeże.

29 SIERPNIA

Rozmowy z delegacją rządową, której wizyta była zapowiadana na godzinę 12, znajdują się w impasie.

Kwestią sporną jest powstanie wolnych związków zawodowych.

rozmowy między ekspertami obu stron są kontynuowane

Do Gdańska przybywa delegacja MKS z Bydgoszczy.

Strajkują kopalnie Górnego Śląska.

Na terenie Stoczni Gdańskiej rozwija się też druk i kolportaż niezależnych wydawnictw, nie nadążających w działalności z powodu dużego zainteresowania.



30 SIERPNIA

MKS w Szczecinie podpisuje porozumienie z delegacją rządową.

W Stoczni Gdańskiej o godzinie 14 rozpoczynają się rozmowy z komisją rządową, po czym następuje wstępna akceptacja części z 21 postulatów.

Lech Wałęsa domaga się zakończenia represji SB względem działaczy opozycji, ale wicepremier Jagielski zasłania się niewiedzą na ich temat.

Decyzją MKS, wydanej w drodze głosowania w sali BHP, dalsze rozmowy rozpoczną się z chwilą uwolnienia wszystkich więźniów politycznych.

Godzina 17 mija na wspólnej modlitwie delegatów MKS w intencji strajkujących i ich rodzin.

31 SIERPNIA

Rankiem ma miejsce, celebrowana przez księdza Henryka Jankowskiego, msza na terenie Stoczni Gdańskiej.

W sali BHP Stoczni Gdańskiej zostaje podpisane porozumienie pomiędzy MKS reprezentującym ponad 700 zakładów oraz delegacją rządową.

Kwestią sporną było zwolnienie więźniów politycznych, czego domagał się Wałęsa. Wicepremier Jagielski ostatecznie wyraził zgodę na pisemne gwarancje zwolnienia więźniów.

godzinie 16 podpisano dokument końcowy porozumień.

Strajk dobiegł końca.