Sarmatyzm był zjawiskiem występującym jedynie w Polsce i cechującym szlachtę Rzeczypospolitej między XVI i XVII wiekiem. Jest to ideologia, obyczajowość oraz kultura duchowa i umysłowa polskiej szlachty. Przedstawiciele tego stanu wierzyli, że wywodzą się ze starożytnego legendarnego rodu Sarmatów mieszkającego nad Wołgą w pierwszym tysiącleciu przed naszą erą. Uważali oni że są spadkobiercami rycerzy- ziemian i przez to zajmują specjalne miejsce w dziejach Rzeczpospolitej. Na samym początku pojęcie sarmatyzmu miało zabarwienie pozytywne. Typowy Sarmata w XVI w był wzorem wszelkich cnót takich jak: rycerskość, szlachetność, odwaga. Odznaczał się patriotyzmem, pobożnością oraz gotowością do walki w obronie chrześcijaństwa i ojczyzny. Był niezwykle związany ze swoimi rodzinnymi tradycjami, szanował i pamiętał o dawnych obyczajach. Z czasem pojęcie sarmatyzmu nabrało negatywnego znaczenia. W XVII oznaczało ono całokształt kultury szlacheckiej, obyczajów, utożsamianych z zacofaniem intelektualnym, nietolerancją, dewocją, skłonnością do zabaw i przepychem. Przyczyną takiej opinii było nie realizowanie przez Sarmatów obowiązków wobec ojczyzny. Cenili oni przede wszystkim własne interesy, dbanie o zachowanie jak najwięcej przywilejów. Na miejscu starych cnót wyrosły nowe negatywne cechy. Do najgorszych zaliczyć można megalomanię oraz ksenofobię, brak tolerancji. Innymi wadami były też między innymi materializm, pazerność, pijaństwo, pycha, życie ponad stan oraz samochwalstwo i brak samokrytycyzmu. Są bezgranicznie przekonani do swoich racji, nie zawsze słusznych. Ta negatywna zmiana sarmatyzmu przyczyniła się w znacznym stopniu do upadku I Rzeczpospolitej. Szlachcic - Sarmata wciąż był zagorzałym patriotą. Dawał temu wyraz jednak poprzez negatywny stosunek do cudzoziemszczyzny oraz ostentacyjną pobożność ograniczającą się do odprawiania rytuałów, wiara nie była obecna w życiu codziennym. Sarmata wierzył w cuda zabobony i czary. Uwielbiał się bawić, spędzać czas na biesiadowaniu. Uchodził za typowego awanturnika. Sarmaci byli porywczy i kierowali się samowolą. Nie interesowały ich losy innych. Dbali wyłącznie o własne interesy. Cenili sobie przepych i bogactwo. Wizerunek polskiego Sarmaty doskonale ukazują należące do nurtu sarmackiego „Pamiętniki” Jana Chryzostoma Paska. Był on typowym przedstawicielem średniej szlachty, człowiekiem pełnym przesądów, uprzedzeń i skłonności do alkoholu. Jest osobą o...