Powstanie Listopadowe - 1830 r.

Przyczyny:

- ograniczenie autonomii Królestwa przez cara

- brak wolności słowa

- ograniczenie w rozwoju kultury polskiej

- nieprzestrzeganie przez cara postanowień Konstytucji

- chęć odzyskania niepodległości, suwerenności

Skutki:

- zamknięcie zakonów

- pozbawienie autonomii Kongresówki

- zawieszenie Konstytucji

- ograniczono lekcje języka polskiego i historii ojczystej

- emigrantom skonfiskowano ich majątki

- budowa Cytadeli w Warszawie

Powstanie Styczniowe - 1863 r.

Przyczyny:

- branka do armii carskiej młodzieńców podejrzanych o działalność spiskową

- niepogodzenie się z polityką wynarodowienia

- idee walki o niepodległość

Skutki:

- przegrana

- Romuald Traugutt stracony

- konfiskata majątków

- masowe zsyłki na Sybir

- uwłaszczenie chłopów

- wzmożenie rusyfikacji

Szela Jakub

(1787-1866), przywódca powstania chłopskiego w 1846 w Galicji Zachodniej, zwanego także rabacją galicyjską. Syn chłopa-zagrodnika ze Smarzowy koło Jasła, przez ponad 20 lat reprezentował interesy wsi w sporze z dziedzicami Boguszami. 1846, po wybuchu buntu chłopskiego, stanął na czele okolicznych chłopów, napadając i rabując dwory szlacheckie w powiatach tarnowskim i jasielskim.