Idealista, jest to człowiek, który kieruje się w swoim postępowaniu wzniosłymi zasadami, jest zdolny do poświęceń i wyobraża sobie świat lepszym niż jest on w rzeczywistości. Idealista to także marzyciel, fanatyk idei, która przesłania mu realne spojrzenie na świat. Prus opisuje poczynania idealistów, aby ukazać, że przeminęły już romantyczne ideały i takie podejście do życia jest skazane na porażkę. Stanisław Wokulski, bohater „Lalki” jest idealistą miłości. Wokulski to człowiek twardy i rozsądny, gotowy do działań i poświęceń dla dobra całego społeczeństwa. Już w młodości zostaje zmuszony do pracy w jadłodajni Hopfera, gdzie ludzie wyśmiewają się z niego, ponieważ pragnie się uczyć: „Widzisz, jak trudno bez schodów wyjść z piwnicy? A tobie zachciewa się od razu skoczyć ze sklepu do uniwersytetu!”. Dopiero podczas zesłania na Syberię zajmuje się zdobywaniem wiedzy i zostaje za to doceniony, jednak tęsknota za ojczyzną sprawia, że powraca do Warszawy. Brak środków do życia powoduje, że żeni się z wdową po Janie Minclu Małgorzatą. Śmierć żony powoduje, że otrzymuje on po niej wielki majątek, w tym również sklep, a jego pasją na nowo stają się książki. Życie Wokulskiego zmienia się w momencie, gdy zauważa on w teatrze Izabelę Łęcką. Bohater daje obezwładnić się samemu wyobrażeniu o miłości: „Jak można szaleć za kobietą, którą widzi się raz na kilka miesięcy i tylko po to, ażeby przekonać się, że ona nie dba o nas?” Odzywa się w nim dusza romantyka. Zakochuje się w Izabeli i nie dostrzega realnych sytuacji. Z powodu wielkiej miłości stara się zdobyć jak największy majątek, by z jego pomocą zbliżyć się do ukochanej, pochodzącej z innej grupy społecznej. Postanawia więc wyjechać na wojnę turecko-rosyjską. Powraca po 8 miesiącach, w ciągu których zdążył pomnożyć swój majątek 10-krotnie. Od tej pory Wokulski robi...