Wynalazki, które zmieniły świat

Nie tak dawno ludzkość wkroczyła w XXI wiek. Wiek, który zapowiada spore zmiany w naszym życiu. Zastanawiamy się, jakie zadziwiające i niezwykłe odkrycia naukowe przyniosą nam kolejne lata. Marzą nam się latające pojazdy, czy możliwość teletransportacji, podróży w czasie. Ale tak na prawdę chyba niewielu z nas zastanawia się nad tym, jak wiele dokonali np. współcześni naukowcy, nie wspominając już o tych z przeszłości. Czasami trudno jest sobie uświadomić, że rzecz tak powszechna, jak choćby żarówka, była kiedyś wielkim odkryciem. A przecież niektóre współczesne wynalazki wzorowały się na tych znanych nawet ze starożytności. Rozwój nauki i techniki wpłynął na nasze życie bardzo pozytywnie, stało się ono łatwiejsze, przyjemniejsze i ciekawsze.

Obecnie, w niedługim czasie możemy przemieścić się o tysiące kilometrów, zasiąść do komputera i korzystając z Internetu uzyskać informacje na każdy temat, zgrać dźwięki na płytę kompaktową, a potem odtworzyć je.

Bez rozwoju nauki, dzisiejszy świat wyglądałby zupełnie inaczej. Nie byłoby na nim niektórych dobrych rzeczy, ale i złych. Bez rozwoju nauki, ludzie do dziś siedzieliby w jaskiniach, które były szare i ciemne, albowiem nie znana była sztuka dekoracji wnętrz. Polowaliby na zwierzęta za pomocą kamieni. Nie mieliby nawet oszczepów, albowiem one także są następstwem rozwoju nauki. Być może prymitywnej, ale też nauki.

Rozwój nauki zaczął się już kilka tysięcy lat temu, gdy człowiek zaczął stawiać szałasy. Na owe czasy były to bardzo skomplikowane budowle. Mimo, że składały się tylko z kilkunastu pali, to trzeba było połączyć je tak, aby konstrukcja była w miarę stabilna i nie zawaliła się na głowy jego mieszkańców, wytrzymując wpływ rozmaitych warunków atmosferycznych. Szałasy budowano po to, aby w przypadku braku jaskini, nie spać pod gołym niebem.

W późniejszym czasie szałasy zaczęły zastępować inne, bardziej skomplikowane budowle. Wszystkie powstawały po to, alby jeszcze bardziej ułatwić życie im mieszkańcom, którzy chcieli mieszkać w coraz to lepszych warunkach. W dzisiejszych czasach stawiane są kilkusetmetrowe, komfortowe budynki, w których z powodu coraz mniejszej przestrzeni na Ziemi, przeznaczonej do życia, mieszkają tysiące osób. To właśnie dzięki rozwojowi nauki mamy możliwość stawiania taki ogromnych i wytrzymałych budynków.

Nauka umożliwia nam wytwarzanie wszelkich materiałów i tworzyw. Dzięki nim możemy stawiać drapacze chmur ze stali i szkła, nad wodą przerzucać niewiarygodnie długie mosty, budować autostrady, wytwarzać ubrania, kleje, detergenty, farby i lakiery, bez których nie wyobrażamy sobie zrobienia czegokolwiek. W przetwórstwie żywności stosuje się foliowe opakowania czy butelki, a do płacenia używamy pieniędzy wykonanych z papieru lub stopów metali. Dzięki połączeniu techniki i tworzyw sztucznych można wykonać niemal wszystkie urządzenia, które spotykamy w życiu codziennym np. roboty kuchenne, długopisy, czy telefony komórkowe. Łatwo sobie wyobrazić, co by było, gdybyśmy mieli dostęp jedynie do naturalnych tworzyw, takich jak drewno.



Rozwój nauki – zalety i wady

Jedną z dziedzin nauki, w której dokonano największego rozwoju, jest medycyna. Przezwyciężenie choroby, która kilkaset lat temu oznaczała wyrok śmierci, to już teraz pestka. Mamy leki na katar, na grypę, ale też na porost włosów czy schudnięcie. Od zszywania ran dotarliśmy do przeszczepów serca, skrócenia nosa, zmiany koloru skóry. Jeśli tylko pozwalałoby nam na to prawo, moglibyśmy uśmiercić się poprzez eutanazję, czy też usunąć ciążę. Bez problemu można sztucznie utrzymać przy życiu człowieka wegetującego, jak roślinka, czy też przywrócić do życia tego, którego funkcje życiowe stanęły chwilę wcześniej. Dzięki szczepionkom możemy ustrzec się przed groźnymi chorobami.

Istnieją jednak związane z tym spore zagrożenia. Wszak wiemy o przypadkach, kiedy źle przetestowane leki wywoływały wady płodu. Powszechnie znane są już przypadki klonowania ludzi, czy też krzyżowania ich ze zwierzętami. Można już także pobrać komórkę jajową od nienarodzonego jeszcze dziecka i wyhodować jego potomka. Oczywiście naukowcy tłumaczą wszystkie te eksperymenty jako olbrzymi postęp nauki, który umożliwi nam zdobywanie tkanek do przeszczepów, ale czy przemawia za nami postępowanie sprzeciwiające się całkowicie naszym moralom ? Dlatego powstaje tyle organizacji walczących z tym nieludzkim postępowaniem. Przeciw dokonaniom naukowców występują także obrońcy praw zwierząt, gdyż w laboratoriach całe zastępy myszek, świnek morskich, królików itp. stanowią swego rodzaju testery nowych leków i tego rodzaju wynalazków, okupując to olbrzymimi męczarniami. Czy tego chcemy w zamian za zdrowie i urodę?

Pozytywnym przejawem rozwoju nauki są badania kosmiczne. Dzięki statkom, rakietom, promom kosmicznym, sondom czy olbrzymim teleskopom możemy obserwować najdalsze zakątki wszechświata, te bliższe rejony nawet odwiedzać. Dzięki satelitom okrążającym Ziemię mamy łączność satelitarną, możemy obserwować pogodę, a także wykryć zbliżający się do naszej Ziemi asteroid.

 Wynalezienie broni – zły kierunek rozwoju nauki



Ludzie od zarania dziejów pragnęli stworzyć coraz to lepsze przyrządy do zadawania śmierci. Z początku konstruowano prymitywne dzidy, służące do zabijania zwierząt. Później przyszła kolej na łuki i inne, coraz to lepsze narzędzia, ułatwiające polowanie i sprawiające, że człowiek nie chodził już głodny. Jednak czasy się zmieniały i trzeba było ochraniać swój teren przed innymi osobnikami, które z chęcią by go przejęły. Rozpoczął się wyścig zbrojeń, który początkowo obchodził się bez nauki. Kiedy ktoś podniósł kamień i uderzył nim w drugiego człowieka, to ten podniósł większy i także uderzył nim przeciwnika. Jednakże, gdy kamienie w okolicy się skończyły lub pozostały tylko takie, których człowiek podnieść nie zdołał, potrzebny był inny przyrząd do walki. Początkowo nikt nie zajmował się zawodowo konstruowaniem śmiercionośnych wynalazków. Każdy sam dla siebie (lub swojego plemienia) wytwarzał coraz to bardziej wymyślniejszą broń. Dopiero, gdy wszystkie pomysły się wyczerpały, a chciano stworzyć doskonalsze narzędzie, potrzebny był ktoś, kto byłby w stanie je wymyślić, a później wykonać. I tak właśnie zaczęto poszukiwać wynalazców, zwanych także naukowcami – ludzi o nieprzeciętnej inteligencji, będących w stanie stworzyć coś, czego wcześniej ludzkość nie widziała. I tak właśnie nastała era łuków, miedzianej i żelaznej broni, a później wyrzutni i armat. Wszystkie te wynalazki powstawały najpierw w głowach projektantów, dopiero później były przenoszone do świata rzeczywistego.

Z jednej strony ludzie cieszyli się ze swoich nowych wynalazków, dających im przewagę na przeciwnikiem, lecz po drugiej linii frontu ginęło coraz więcej istot ludzkich, często niczemu niewinnych. W końcu doszło do tego, że kolejne wynalazki były konstruowane tylko po to, aby zadawać śmierć coraz to większej liczbie ludzi. Przyszedł tak czas na bomby, rakiety, a później na bombę atomową, która w jednej chwili jest w stanie pozbawić życia milionów ludzi. Bez rozwoju nauki do takiej sytuacji na pewno by nie doszło. Rozwój nauki nie zawsze zmierza w dobrym kierunku.

 Energia jądrowa



Wraz z rozszczepieniem atomu powstała jedna z jak dotąd najgroźniejszych broni masowego rażenia – broń jądrowa. Wykorzystana przez Stany Zjednoczone w wojnie z Japonią, wywołała olbrzymi straty i zniszczenia. Oprócz tego, że w wielkich elektrowniach jest źródłem energii nie przyniosła chyba żadnego pożytku.

Wkrótce po niej powstała także broń chemiczna oraz biologiczna i trójka ta stała się najbardziej przerażającymi środkami walki, które dziś wykorzystywane są do zastraszania świata przez kilka państw, a posiadanie ich najczęściej staje się też przyczyną konfliktów międzynarodowych. Wynalezienie już w dawnych czasach materiałów wybuchowych, przyczyniło się dziś do rozwoju tej dziedziny na szeroką skalę. Niestety bomby może skonstruować teraz ktoś, kto zna się na tym nawet tylko trochę, dlatego mamy do czynienia z zastosowaniem tych środków w przejawach terroru niemal codziennie.



 Udoskonalenie środków transportu

Na początku były wozy, zaprzężone do koni, ale już one, jak na tamte czasy, były bardzo dużym ułatwieniem w podróżach. Jednak to nie wystarczyło projektantom, którzy marzyli o jeszcze lepszym pojeździe. Powstały pociągi, które przyspieszyły kolonizację Dzikiego Zachodu, umożliwiając bardzo szybkie przemieszczanie się na ogromne odległości. Nauka jednak rozwijała się w dalszym ciągu. Ze skutkiem tego rozwoju mamy styczność na co dzień – tysiące, a może i miliony, samochodów wypełniają nasze miasta. Możemy je zobaczyć na każdym kroku – małe, duże lub ogromne. Ciągle jeszcze powstają nowsze, bardziej komfortowe i oszczędniejsze auta, które w dzisiejszych czasach są najpopularniejszym środkiem transportu. Bardzo ułatwiły one ludziom życie, sprawiając, że biegnie ono w zdecydowanie szybszym tempie. Aby dostać się do odległego miasta nie musimy już jechać konno przez kilka dni, ani czekać kilka godzin na pociąg. Wystarczy chwycić za kluczyki i udać się do stojącego pod domem samochodu. Dzięki niemu cel swojej podróży osiągniemy w kilka godzin.

Myśl techniczna rozwijała się już od najdawniejszych czasów, jednak przez ostatnie stulecie osiągnęła taki poziom, że jesteśmy w stanie stworzyć nawet sztuczną inteligencję. Nasze niebo nieustannie przecinane jest samolotami, latającymi we wszystkie strony świata, po morzach pływają olbrzymi tankowce, rakiety latają na księżyc. Nie wyobrażamy sobie życia bez samochodu. Nikt nie zważa na to, że spaliny bardzo niekorzystnie wpływają na środowisko, że kiedyś być może odczujemy to na własnej skórze. Wydaje mi się jednak, że jest to problem nie do rozwiązania, wszak ludzie nie zrezygnują nagle z korzystania z szybkich i wygodnych środków transportu.



 Elektryczność

Dzięki elektryczności w każdej chwili mamy dostęp do informacji z całego świata przekazywanych przez łącza satelitarne, dzięki którym możemy oglądać telewizję i słuchać muzyki w radiu. Olbrzymie komputery w sekundę wykonują obliczenia, które człowiekowi zajęłyby wiele lat, dzięki wirtualnej rzeczywistości latamy samolotem siedząc w fotelu czy też uczymy się wykonywać operacje, a za pomocą Internetu możemy się połączyć z każdym miejscem na świecie, zdobyć informacje czy porozmawiać z kimś.

Ma to też swoje złe strony, dzięki mediom stajemy się leniwym społeczeństwem konsumpcyjnym, co niektórzy cały dzień potrafią przesiedzieć przed telewizorem czy komputerem, a jak wiadomo, w naszej społeczności utarł się zwyczaj zwalania winy za wszelkie przejawy zła na właśnie te dwa objawy cudownej techniki.

 Telefon komórkowy

Wraz z rozwojem techniki pojawiły się w życiu człowieka wynalazki takie jak telefon komórkowy czy Internet. Stały się one od razu czymś wręcz nie do zastąpienia. Stały się częścią życia ludzkiego.

Poprzez SMS’y, umawiamy się na randki, spotkania z przyjaciółmi, imprezy czy po prostu plotkujemy. Przez telefon komórkowy możemy wysłać z najdalszego zakątka ziemi zdjęcie, które dotrze do adresata nie później niż po minucie. Jest to wręcz nie wyobrażalne dla człowieka żyjącego na ziemi 50 lat temu.

Kolejnym działem techniki, który przebojem opanował cały świat jest Internet. To dzięki sieci możemy wysyłać listy na cały świat nie ruszając się z domu czy grać w karty z Chińczykiem. Wstukując parę klawiszy możemy ściągnąć całą płytę muzyczną. Kiedyś by porozumieć się z ciocią z Ameryki trzeba było napisać list na papierze, zapakować go we wcześniej odpisanej kopercie, przykleić znaczek, iść na pocztę i czekać niewiadomo ile na dotarcie przesyłki. Teraz tak zwane „mejle” załatwiają całą sprawę ograniczając czynności do napisania listu na klawiaturze i naciśnięcia „send” po zakończeniu pisania.

Z jednej strony jest nam dużo wygodniej, a drugiej strony jesteśmy ubożsi o tradycję, które wykształciły się przez setki lat.

Na pewno staliśmy się bardziej leniwi, wolimy kliknąć na „Gadu-Gadu” do przyjaciółki niż umówić się z nią na spotkanie. Poznajemy też nowych, obcych ludzi przez Internet. Życie współczesnego człowieka w tej sferze jest nieporównywalnie inne niż zaledwie 15 lat temu.

 Rozwój informatyki



W dzisiejszych czasach technika, szczególnie komputerowa rozwija się w niewyobrażalnym tempie. Informatyki nie można w żaden sposób porównać z innymi dyscyplinami nauki. Żadna inna dziedzina w historii ludzkości nie zmienia się w takim krótkim czasie i nie sprawia, iż poprzednie wynalazki błyskawicznie się starzeją. W sklepach nieustannie pojawiają się dziwne wynalazki, które w taki czy inny sposób mają ułatwić życie człowiekowi. Poza tym unowocześniane są znane nam urządzenia takie jak drukarki, skanery, monitory i wiele innych. Informatyka, jako dziedzina wiedzy z pewnością w dużym stopniu będzie się rozwijać.

Przełomowe wynalazki

Postęp cywilizacji doprowadził do wynalezienia ważnych dla rozwoju ludzkości urządzeń. W 1769 roku James Watt wynalazł maszynę parową. Dzięki zastosowaniu maszyny przędzalniczej (1765 r.) i tkackiej (1785r.) znacznie zwiększyła się masowa produkcja , rozwój przemysłu włókienniczego. Szybki rozwój górnictwa, hutnictwa i przemysłu zdecydował o dynamicznym rozwoju przemysłu maszynowego. Maszynę parową zaczęto używać również w transporcie, zaczęto budować statki parowe i parowozy. Wśród wynalazków z przełomu XIX i XX wieku, które miały znaczący wpływ na polepszenie, ułatwienie ludzkiego bytu, ważne było opracowanie w 1852 roku przez Ignacego Łukasiewicza metod rafinacji ropy naftowej, co pozwoliło wykorzystać ropę jako surowiec energetyczny. Upowszechnienie elektryczności, oświetlenia i napęd maszyn zawdzięczamy wynalezieniu przez Thomasa Edisona żarówki w 1879 roku. Przełom w dziedzinie transportu nastąpił, gdy Rudolf Diesel skonstruował silnik spalinowy. Ropa zaczęła stopniowo wypierać trudniejszy w transporcie i mniej kaloryczny węgiel, nastąpił rozwój hutnictwa miedzi i aluminium. Rozwijał się przemysł chemiczny związany także z przetwórstwem ropy naftowej. Szczególną rolę odgrywały porty, które umożliwiały transport ropy, oraz wielkie aglomeracje miejskie, stanowiące duże rynki zbytu. W 1895 roku na ulicach angielskich miast wyjechały pierwsze elektryczne tramwaje. Był to początek zastosowania silnika elektrycznego w kolejnictwie. Transport ten był szybszy i bardziej efektywny gospodarczo. Rozwój transportu kolejowego zrewolucjonizował budownictwo dróg i mostów. W końcowych latach stulecia zbudowano tunel w Alpach łączący Włochy ze Szwajcarią. W 1914 roku zakończono budowę Kanału Panamskiego ,łączącego Atlantyk z Pacyfikiem.. Do największych osiągnięć tamtego okresu możemy zaliczyć oddanie 17 listopada 1869 roku do użytku Kanału Sueskiego, łączącego Może Śródziemne z Morzem Czerwonym. Kanał ten od długości 161 km skrócił drogę morską z Europy do Azji, w stosunku do dotychczasowej trasy wokół Przylądka Dobrej Nadziei o ponad 4500 mil morskich. Mimo, iż początkowo kanał nie spełniał oczekiwań, szybko jednak został ważnym szlakiem morskich. Rozwój komunikacji i ułatwienie wymiany informacji przyczyniły się do wielu nowych odkryć geograficznych. Odkryto źródła Nilu, rozpoczęły się badania Syberii i obszarów okołobiegunowych. Polski geograf, geolog i podróżnik Edmund Strzelecki zdobył najwyższy szczyt Australii, który nazwał Górą Kościuszki. Natrafił również na pokaźne złoża złota na kontynencie australijskim. W 1885 roku Niemcy: Karol Benz i Gotlib Daimler zbudowali pierwszy samochód z silnikiem spalinowym, a w 1903 roku Amerykanie - bracia Wilbur i Orville Wright zastosowali silnik spalinowy do napędu samolotu. Był to przełom w dziedzinie transportu. Wynalazek miał ogromne znaczenie dla przewozu towarów i życia codziennego.. Samochód był początkowo był tylko luksusem, ale w ciągu kilkudziesięciu lat stał się zwykłym narzędziem pracy do udogodnienia życia.

Komunikacja to również rozwój łączności. Szczególne znaczenie w dziedzinie łączności miało skonstruowanie pierwszego telefonu przez Guglielmo Marconiego w latach 1895 -1897. Liczne odkrycia naukowe zmieniły pogląd człowieka na świat, a jednocześnie stworzyły podstawy nowoczesnej produkcji przemysłowej. W krajach rozwiniętych gospodarczo nastąpił rozwój oświaty. Było to spowodowane wzrostem zamożności społeczeństwa i przejęciem organizacji i zarządzania szkolnictwem przez państwo. W wielu krajach Europy na początku XX wieku wprowadzono obowiązek szkolny na szczeblu podstawowym, co przyczyniło się do likwidacji analfabetyzmu. Odsetek analfabetów był o wiele niższy w okręgach przemysłowych, wyższy w rolniczych. Rozwój przemysłu wymagał nowych fachowców. Spowodowało to szybki rozwój szkolnictwa średniego i wyższego, zmalała liczba ludzi niewykształconych co dobrze wpływało na rozwój poszczególnych krajów. Na przełomie wieków nastąpił rozkwit światowej literatury. Pogłębiające się różnice społeczne, poszerzenie horyzontów, lepsza edukacja, wzrost wiedzy o otaczającym świecie, wszystko to sprzyjało powstawaniu coraz to nowszych dzieł literackich. Były to dzieła zróżnicowane zarówno pod względem formy jak i treści. W drugiej połowie XIX wieku dziedziną działalności kulturalnej, która rozwijała się najszybciej, była prasa, do której ważnych zadań należało m.in.: zmniejszanie liczby analfabetów, rozkwit życia politycznego. Gazety zaczęły korzystać z coraz bardziej nowoczesnych środków technicznych w zakresie zdobywania i przekazywania informacji, a także w dziedzinie drukarstwa i kolportażu. Dzięki zaistniałej sytuacji prasa codzienna mogła coraz szybciej docierać do coraz większego grona społeczeństwa, co przyczyniało się do wzrostu nakładów.

W 1897 roku powstała pierwsza wytwórnia filmowa. W 1902 roku podjęto próby udźwiękowienia filmów. W latach 1898 - 1906 rozpoczęto doświadczenia nad produkcją filmu w kolorze, poprawiono także płynność obrazu. Rozpoczęła się produkcja filmów - reportaży przedstawiających wydarzenia na świecie.



 Rewolucja przemysłowa w Polsce

Na Górnym Śląsku główną rolę odegrało hutnictwo. Uruchomienie w Gliwicach pierwszego na kontynencie europejskim wielkiego pieca stosującego koks. Wkrótce wprowadzono inne udoskonalenia i maszyny parowe, powstały nowoczesne huty cynku. Zasadniczy okres rewolucji przemysłowej na Górnym Śląsku trwał w latach 1831 - 1870. Upowszechnione zostały się wielkie piece koksowe, i maszyny parowe. Rozwój nowoczesnego hutnictwa spowodował olbrzymi wzrost wydobycia węgla (w latach 1800 - 70 zwiększyło się z kilkunastu tys. ton do 5,9 mln ton).

Przemiany gospodarcze znacząco wpłynęły na nasze dzisiejsze życie. Można wymieniać wiele pozytywnych ale również i negatywnych stron tego procesu. Bardzo trudno jest w dzisiejszym świecie obyć się bez nowoczesnych urządzeń. Człowiek stał się ,,trochę” leniwy. Dawniej ludzie radzili sobie bez ,,wielkich” udogodnień. Jednak życie było przez to trudniejsze. Wiele współczesnych wynalazków opartych jest na pomysłach, technice poprzednich dekad. Służą nam do codziennego użytku.

Z jednej strony nauka daje nam mnóstwo wygody, pożytku i rozrywki, z drugiej skazuje na cierpienia zwierzęta czy ludzi, niszczy środowisko i wypacza ludzkie umysły. Być może kiedyś zapłacimy za to wszystko, za to , co zostało stworzone w ostatnich latach, być może ten pożytek i wygoda obrócą się przeciwko nam. Gdyby nie nauka życie byłoby trudniejsze, krótsze, musielibyśmy więcej pracować, lecz bez niej nie byłoby olbrzymich skupisk ludzkich, które wymusiły na nauce wynalezienie nowoczesnych rozwiązań wszelkich problemów np. wysokich budynków zajmujących mało miejsca, metra, czy leków na choroby cywilizacyjne. Od nas ludzi zależy przede wszystkim w jakim kierunku będzie nauka podążać. Jeżeli będziemy wykorzystywać do odpowiednich celów możliwości naszego umysłu, w odpowiednich proporcjach korzystać z wytworzonych , rozwój nauki, a co za tym idzie nowoczesnej techniki powinien być raczej pozytywem, niż zagrożeniem.