W architekturze średniowiecznej dominowały dwa style – romański i gotycki. Pierwszy dzielił się na preromański i romański, natomiast gotyk na niedojrzały, dojrzały oraz późny. Styl romański ukształtował się na przełomie wieku IX i X. Jego ojczyzną były tereny południowej Francji oraz północnych Włoch. Na tym obszarze spotykały się wpływy kultury bizantyjskiej z rzymską. Do powstania nowego stylu przyczynił się również fakt, iż władcy miast, mających statut państwa, rywalizowali między sobą, wznosząc coraz wspanialsze i większe świątynie. Styl romański sukcesywnie rozprzestrzeniał się na pozostały obszar Francji, Włoch, Hiszpanii, Niemiec, Anglii oraz państw słowiańskich. Nowy styl zabudowy stawał się dominujący, stopniowo wypierając dawne wzorce architektoniczne. Plan kościoła romańskiego Kościoły składały się z trzech, czterech lub pięciu naw. Bardzo często obok nawy głównej budowano nawy boczne, całość budowli nabierała kształtu krzyża. Wnętrze świątyni było ozdobione niezwykle skromnie, a nawet, jak np. w państwach słowiańskich, rezygnowano z jakichkolwiek dekoracji. Mniejsze kościoły miały wieżę, która wznosiła się centralnie nad wejściem głównym. Z kolei większe świątynie miały najczęściej dwie wieże, które były ustawione po obu stronach głównego wejścia. Natomiast w prawdziwie monumentalnych świątyniach pojawiały się nad wejściem trzy portale (czyli ozdobione wgłębienia w ścianie), przy czym jeden był wyraźnie większy od dwu pozostałych. W stylu romańskim włoskim często wieże były niepołączone z samym kościołem. W tym okresie ukształtował się klasyczny plan bazyliki, tzn. dużego kościoła, który był otoczony przez wieńcem kaplic. W częściach nawowych umieszczone były okna (znajdowały się nad kaplicami, niższymi od pozostałych części świątyni). Najwspanialszy zabytek architektury romańskiej w naszym kraju to kolegiata w Tumie pod Łęczycą. Jest ona najlepiej zachowana spośród wszystkich tego typu budowli na terenie Polski. Swoim kształtem wyraźnie nawiązuje do formy bazyliki. Kolegiata tumska ma stosunkowo niewielką wysokość wież (w porównaniu z wysokością nawy głównej) oraz półokrągłe prezbiterium, a więc cechy charakterystyczne dla stylu romańskiego. Wnętrza kościołów romańskich były zazwyczaj dość ciemne, co było spowodowane przez niewielkie okna. W budowlach romańskich po raz pierwszy zastosowani sklepienia krzyżowo-żebrowe. Ich konstrukcja opiera się na połączonych pod kątem prostym dwóch, przecinających się łukach. Dzięki temu ciężar stropu jest rozłożony na cztery różne punkty, co z kolei pozwala podtrzymać większą część dachu. W stylu...