W polskiej świadomości stosunki polsko-żydowski są dziedziną najbardziej obciążoną stereotypami. Żydzi w Polsce zaczęli się osiedlać już w XIII w. Stulecia wzajemnego obcowania dwóch narodów wytworzyły wśród Polaków wiele wizerunków Żyda, niestety często negatywny. Niechęć wzbudzały zajęcia Żydów takie jak kupiectwo, rzemiosło, które dawały im możliwość szybkiego bogacenia się, co było przyjmowane z wrogością i zazdrością w społeczeństwie. Negatywny obraz Żydów znajduje się w „Nie-Boskiej komedii” Zygmunta Krasińskiego. Ukazana jest tam, należąca do obozu rewolucjonistów grupa Przechrztów, czyli Żydów nawróconych na chrześcijaństwo. Ich nawrócenie jest jednak pozorne, w rzeczywistości pozostają wierni judaizmowi. Udają zwolenników rewolucyjnych ideałów, ale jednocześnie przeciwko tej rewolucji spiskują, chcąc ją wykorzystać dla własnych, prywatnych celów. Krasiński pokazuje w swoim dramacie typowy dla XIX-wiecznego polskiego społeczeństwa wizerunek Żydów. Obawiano się ich odmienności religijnej i kulturowej oraz posądzano o działania na szkodę Polaków i współpracę z zaborcami, co było bardzo niesprawiedliwe. Zupełnie odmienny obraz Żyda pokazuje Adam Mickiewicz w „Panu Tadeuszu”. Jankiel jest w utworze polskim patriotą, człowiekiem powszechnie szanowanym ze względu na swoją mądrość i uczciwość. Jego oddanie ojczyźnie ukazuje wzruszenie, z jakim wita przybyłych na Litwę z Napoleonem polskich dowódców i żołnierzy oraz współpraca z księdzem Robakiem przeciwko Rosjanom. Mickiewicz miał bardzo przychylny stosunek do Żydów, twierdził, że mają ogromny wkład w walkę narodowowyzwoleńczą oraz że są najbardziej pokrzywdzoną grupą społeczną. Postulował wśród społeczeństwa polskiego emancypację narodu Izraela, gdyż wdział w tym dużą szansę dla Polski. Jednym z drugoplanowych bohaterów „Lalki” Bolesława Prusa jest Henryk Szlangbaum. W młodości walczył w powstaniu styczniowym, za co został zesłany z Wokulskim na Syberię. Po powrocie do ojczyzny spotkała go wielka niesprawiedliwość ze strony społeczeństwa polskiego. Jego dramat polega na tym, że czując się Polakiem nie może się nim stać, gdyż społeczeństwo go odtrąca. Nie chce się przechrzcić, ponieważ wtedy potępią go również Żydzi. Odepchnięty powstaniec traci wszelkie ideały i poświęca się zarabianiu pieniędzy stając się bezwzględnym. Prus jednak winą za to obarcza społeczeństwo, które przesiąknięte zaściankowością i stereotypami nie dostrzega i nie akceptuje popularnej w pozytywizmie idei asymilacji Żydów, która obu stronom mogła przynieść wiele korzyści. Żyd jako ofiara ukazany jest w opowiadaniu Marii...