I. Literatura podmiotu:

• Michał Bułhakow: Mistrz i Małgorzata. Warszawa: POROZUMIENIE WYDAWCÓW, 1999, ISBN 83-7023-750-9

• Fiodor Dostojewski: Zbrodnia i kara. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987, ISBN 83-04-02157-9

• Francis Scott Fitzgerald: Czuła jest noc. Wyd. 11. Warszawa: Czytelnik, 1985, ISBN 83-07-01346-1

• Mary Shelley: Frankenstein. Wrocław: Siedmioróg, 1996, ISBN 83-7162-011-X

• Lot nad kukułczym gniazdem [film]. Reż. Milos Forman [DVD]

• Lśnienie [film]. Reż. Stanley Kubrick [DVD]

• Wichrowe wzgórza [film]. Reż. Peter Kosminsky [DVD]

II. Literatura przedmiotu:

• Michel Foucault: Powiedziane, napisane. Szaleństwo i literatura. Warszawa: Fundacja Alethia, 1999, ISBN 83-87045-45-4

• Roy Porter: Szaleństwo. Rys historyczny. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2003, ISBN 83-7301-345-8

• Józef Smaga: Wstęp. W: Fiodor Dostojewski: Zbrodnia i kara. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987, ISBN 83-04-02157-9

• Bartosz Staszczyszyn: Dajmy wariata, niech se polata!. „Film”, 2011, nr 4, s. 48-51.

III. Ramowy plan wypowiedzi

1. Teza:

a. Szaleństwo może być różnie definiowane, różne też są przyczyny obłędu.

2. Argumenty. Kolejność prezentowanych treści:

a. Różne definicje szaleństwa: choroba psychiczna; postępowanie człowieka wykraczające poza ogólnie przyjęte normy, nie liczące się z niebezpieczeństwem; Postępowanie człowieka ogarniętego wielką namiętnością; konsekwencja obcowania ze sferą pozaziemską.

b. „Czuła jest noc” oraz „Zbrodnia i kara” jako przykład szaleństwa noszącego znamiona choroby psychicznej.

c. „Mistrz i Małgorzata”, „Lot nad kukułczym gniazdem” oraz „Frankenstein” jako przykład szaleństwa rozumianego jako postępowanie człowieka wykraczające poza ogólnie przyjęte normy.

d. „Frankenstein” oraz „Wichrowe wzgórza” jako przykład szaleństwa identyfikowanego z postępowaniem człowieka ogarniętego wielką namiętnością.

e. „Lśnienie” jako przykład szaleństwa będącego konsekwencją obcowania ze sferą pozaziemską.

3. Wnioski:

a. Określenie szaleństwa nie jest jednoznaczne, można wyróżnić: choroby psychiczne, postawę odmienną od przyjętych zasad, postępowanie umotywowane wielkimi namiętnościami, zachowanie po wpływem sił nadprzyrodzonych.

b. Istnieje wiele przyczyn obłędu: popełnienie zbrodni, traumatyczne przeżycia z dzieciństwa, bunt przeciwko przyjętym zasadom (często absurdalnym), chęć odkryć i osiągnięć, uczucie miłości lub zemsty, obcowanie ze sferą pozaziemską.

c. Szaleństwo bardzo często prowadzi do destrukcji bohatera i/lub jego otoczenia.

IV. Materiały pomocnicze:

a. Karta cytatów