Narodowy Uniwersytet im. Tarasa Szewczenki w Kijowie Instytut Filologii Katedra polonistyki Referat na temat: „Wsi wesoła, wsi spokojna...” albo renesansowa nostalgia za Rajem Studentki II roku specjalności „Język i literatura polska i ukraińska” Oleny Nesenenko Kijów - 2013 Spis treści Wstęp I. Topos Arkadii 1. Motyw arkadyjski w antyku 2. Motyw arkadyjski w literaturze chrześcijańskiej 3. Motyw arkadyjski w średniowieczu II. Renesansowa nostalgia za Rajem 1. Arkadia - życie szlachcica-ziemianina („Żywot człowieka poczciwego”, „Krótka rozprawa między trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem” Mikołaja Reja) a) „Żywot człowieka poczciwego” b) „Krótka rozprawa między trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem” 2. Arkadia - rodzinne szczęście na wsi („Fraszki” , „Pieśń świętojańska o sobótce” Jana Kochanowskiego) a) „Na dom w Czarnolesie” b) „Na lipę” c) „Pieśń świętojańska o sobótce” d) „Czego chcesz od nas, Panie” 3.Sielańska idylla Szymona Szymonowica („Kosarze”) Wniosek Wstęp Prądy umysłowe rozumiane jako całokształt poglądów na życie pasjonowały człowieka od zarania dziejów. Nie tylko zmieniały się wraz z upływem czasu, ale także stawały się wyróżnikiem epok w dziejach ludzkości. Kiedy słyszymy słowo "renesans" lub "średniowiecze", na myśl nasuwa się nam przede wszystkim filozofia tych epok. Wiemy o niej dzięki twórczości dawnych pisarzy, ponieważ to właśnie oni poświęcali się często rozważaniom nad sensem i wartościami życia ludzkiego. Każda epoka miała swoją literacką wizję szczęścia, szukała swojej arkadii. Wiązało się to oczywiście z celami i założeniami danej epoki. Charakterystycznymi elementami odrodzenia były humanizm i zafascynowanie kulturą antyczną, w tej epoce powrócono do głoszenia afirmacji życia i chęci bycia szczęśliwym człowiekiem. Więc autorzy renesansowi zaczerpnęli ten model szczęśliwego życia z dzieł starożytnych. Za dobry przykład może tutaj posłużyć filozofia horacjanizmu, pojawiająca się w utworach Jana Kochanowskiego. Horacjanizm był prądem filozoficznym stworzonym przez rzymskiego poetę Horacego, łączącym w sobie założenia dwóch kierunków filozofii antycznej - epikureizmu i stoicyzmu. Epikureizm jako drogę do szczęścia wskazywał rozsądne, spokojne, sprawiedliwe życie, którego celem było czerpanie przyjemności z różnych doczesnych uciech - dobrego jadła i napoju, czy przebywania w otoczeniu pięknej przyrody. W swojej twórczości Jan Kochanowski przedstawia miejsce, w którym człowiek może osiągnąć szczęście. Tym miejscem jest po prostu wieś, ukazana przez poetę jako spokojna kraina, gdzie ludzie żyją przyjemn