Dzieje literatury polskiej w okresie II wojny światowej były ściśle związane z tragiczną sytuacją narodu znajdującego się pod okupacją hitlerowską. Wojna odcisnęła silne piętno na psychice ludzi żyjących w tych ciężkich dla całego narodu czasach, kiedy to zwykła, szara codzienność z dnia na dzień przemieniła się w nieustanną walkę o przetrwanie. Najstraszniejszym doświadczeniem, jakie mogło spotkać nawet niewinnych ludzi były obozy koncentracyjne-organizowane i kierowane przez władze hitlerowskie miejsca, więzienia, odosobnienia pracy niewolniczej lub zagłady. Umieszczano tam początkowo politycznych i ideologicznych przeciwników Hitlera, a następnie miliony osób skazanych przez system nazistowski na zagładę. W latach 1933-1945 w III Rzeszy i krajach okupowanych, przez obozy hitlerowskie wszystkich typów przeszło około 18 milionów osób różnych narodowości, z czego 11 milionów zostało zamordowanych. Pamięć o tych strasznych wydarzeniach przetrwała pomimo upływu lat głównie za sprawą polskich pisarzy i poetów, którzy uczestniczyli w tragicznych wydarzeniach tego okresu. Wydarzenia wojenno-obozowe znalazły swój oddźwięk między innymi w utworach Tadeusza Borowskiego i Zofii Nałkowskiej. Duży wpływ na twórczość tych wybitnych postaci polskiej literatury miały własne przeżycia z czasów wojny. Borowski osobiście doświadczył życia w obozie koncentracyjnym, Nałkowska pracowała w Międzynarodowej Komisji do Badania Zbrodni Hitlerowskich. Wszyscy oni doskonale zaznajomili się z warunkami życia w obozach i dogłębnie poznali mentalność człowieka okresu okupacji, co znalazło odzwierciedlenie w ich utworach. Na podstawie ich twórczości przedstawię różne obrazy obozów koncetracyjnych w literaturze. W pierwszej kolejności chciałabym odnieść się do zbioru opowiadań Zofii Nałkowskiej pt. "Medaliony". Utwór obejmuje osiem wstrząsających opisów okupacyjnej rzeczywistości, ujętych w formie relacji naocznych świadków wydarzeń. Wszystkie przedstawione sytuacje są autentyczne, a sposób ich przedstawienia cechuje rezygnacja z fikcji literackiej i autorskiego komentarza na rzecz obiektywnego przedstawienia samych faktów. Jest to celowy zabieg, wprowadzony w celu wywarcia na odbiorcy jeszcze większego wrażenia i uzmysłowienia mu ogromu okrucieństwa, jakiego dopuścili się okupanci. Szczególnie drastyczne jest pierwsza część pt. "Profesor Spanner". Jest ona wyjątkowa gdyż jako jedyna stanowi literacki reportaż oparty na wizji lokalnej ze śledztwa prowadzonego przeciwko niemieckim zbrodniarzom wojennym. Opowiadanie ukazuje okrutny proceder wyrobu mydła z wytopionego wcześniej...