struktura społeczna- zbiór elementów z których

składa się społeczeństwo, oraz układ zależności

zachodzących między nimi. społeczeństwo

amorficzne- wspólnoty pierwotne oparte na

naturalnych podziałach, jednolitym charakterze,

pozbawione struktury. Społeczeństwo morficzne-

społeczeństwo po różnych stadiach rozwoju stru-

który społecznej, osiągając przy tym coraz większą

złożoność. Rodzaje czynników warunkujących ist-

nienie struktury społecznej- ekonomiczne(ogólny

poziom gospodarczy, stosunki własności, potencjał

siły roboczej, dochód narodowy), demograficzne

(stratyfikacja według kryterium płci, wieku, miejsca

zaludnienia i potencjał ludnościowy), geograficzne

(kształt i wielkość powierzchni, klimat, bogactwo

naturalne, żyzność gleb), ustrojowe(ustrój politycz-

no-gospodarczy:komunizm, kapitalizm, feudalizm,

niewolnictwo), kulturowe(sposób życia i poziom

wykształcenia). Koncepcja funkcjonalna- postrzega

strukturę społeczną jako system wzajemnych zależ-

ności wynikających z podziału pracy. Koncepcja dy-

chotomiczn-(bogaci biedni) ujmuje strukturę społ-

eczną jako system jednostronnych zależności wyn-

ikających z uprzywilejowania jednych grup i upoś-

ledzenia drugich. Koncepcja gradacyjna-ujmuje

społeczeństwo jako całość założoną z nakładają-

cych się na siebie warstw, które są od siebie zal-

eżne i niezbędne do prawidłowego funkcjonow-

ania społeczności. Struktura demograficzna-ok-

reśla skład społeczeństwa pod względem płci,

wieku, miejsca zamieszkania.Demografia-nauka

o prawidłowościach rozwoju ludności w określon-

ych warunkach społeczno-gospodarczych. Struk-

tura klasowa- określa skład społeczeństwa pod

względem roli i pozycji ekonomicznej poszczegó-

lnych grup społecznych(Karol Marks). Struktura

warstwowa-nawiązuje do dorobku niemieckiego

uczonego Maksa Webera i niekiedy zamiennie

stosowane jest z kryterium klasowym. Struktura

zawodowa- daje obraz społeczeństwa pod kątem

różnych zawodów wykonywanych przez członków

tego społeczeństwa. Problemy społeczne: ubóstwo,

pauperyzacja, ubóstwo ustawowe, ubóstwo skraj-

ne, bezrobocie,alkoholizm,przestępczość, wzrost

samobójstw, rozwodów, prostytucja, narkomania.

Siecioholizm-zespół uzależnienia od internetu.

Nierówność społeczna-nie zapewnia równego udz-

iału całemu społeczeństwu w podziale dóbr społe-

cznych, takich jak dochód, oświata czy kultura. Kon-

cepcje sprawiedliwości społecznej:każdemu równo

(wszyscy powinni być traktowani jednakowo) każde-

mu równe szanse(.mieć równe możliwości wyboru,

działania i rozwoju w wybranej przez siebie drodze

życiowej)każdemu według potrzeb(.mieć zaspokoj-

onepodstawowe minimalne potrzeby życiowe) każ-

demu według jego wysiłku(.być wynagradzani ade-

kwatnie do trudu, jaki włożyli w wykonanie pracy).

każdemu według pozycji(.otrzymać tyle, ile wynika z

ich pozycji w hierarchii społecznej)każdemu według

jego dzieł(.być nagradzani według rzeczywistych wy-

ników swojej pracy). Nierówność szans życiowych-

utrudniony dostęp części społeczeństwa do edukacji,

kultury oraz awansu społecznego. Wykluczenie społ-

eczne- to brak lub ograniczone możliwości uczestni-

ctwa, wpływania i korzystania z podstawowych insty-

tucji publicznych i rynków.Społeczeństwo otwarte-

jest przede wszystkim efektem zmian w zatrudnieniu.

Ruchliwość społeczna-zjawisko polegające na zmianie

pozycji społecznej na skutek przechodzenia jednostek

między grupami. Ruchliwość strukturalna-zanikanie je-

dnych klas społecznych, a powstawanie nowych. Ruch-

liwość wymierna- zastępowanie jednych jednostek prz-

ez inne z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub prze-

chodzeniu na emeryturę.Ruchliwość wertykalna-polega

na zmianie pozycji społecznej jednostek na drodze do aw-

ansu lub degradacji. Ruchliwość horyzontalna-dążenie je-

dnostki do zachowania pozycji społecznej przy jednoczesn-

ej zmianie grupy.Migracja-zjawisko przemieszczania się w

przestrzeni. Przyczyny-poszukiwanie pożywienia, klęski nie-

urodzajów, epidemia, industralizacja.Migracja wewnętrzna-

zmiana miejsca zamieszkania w obrębie jednego państwa.

Migracja zewnętrzna-przemieszczanie się między państwa-

mi.Rodzaje:emigracja(opuszczenie własnego kraju i osiedle-

nie się w innym)imigracja(przyjazd do innego państwa z za-

miarem osiedlenia się w nim)reeimigracja(powrót do państ-

wa, które się kiedyś opuściło)repatriacja(powrót do kraju os-

ób przymusowo z niego wydalonych)impatriacja(przesiedle-

nie do ojczyzny potomków obywateli państwa urodzonych za

granicą)deportacja(przymusowe przesiedlenie poza granice

państwa). Teoria linearna-zakłada, ze społeczeństwo powstało

na drodze ewolucji historycznej, w czasie której przechodziło

od prostych form organizacji do bardziej złożonych(Auguste

Comte, Karol Marks, Herbert Spencer). Teoria cykliczna(Gia-

mbattista Vico, Pitirim Sorokin).Teoria dychotomiczna-zakła-

da, ze społeczeństwo m charakter dwudzielny(Charles H. Co-

oley).Spo. pierwotne-opiera się na gosp. naturalnej której

podstawą jest rolnictwo, myślistwo i prymitywne rolnictwo

Społ. feudalne- rozpatrywane w zależności od technik upr-

awy roli.Społ. industrialne-określa się je mianem przemy-

słowego lub kapitalistycznego, powstaje na skutek postępu

technicznego i przemysłowego. Społ. Postindustrialne-okre-

śla się mianem ponowoczesnego lub pokapitalistycznego.

Społ. Informacyjne-określa się mianem społ. Sieciowego lub

postindustrialnego, wiąże się z postępem technologii inform.

Społ. Globalne-tworzą ludzie o nieograniczonych możliwo-

ściach komunikowania się i przemieszczania(Herbert McLuhan)

Społ. Masowe-wysoka gęstość zaludnienia związana z postę-

pem urbanizacyjnym. Społ. Konsumpcyjne-wzrost zamożności

społeczeństw. Społ. Otwarte(Henri Bergson)-tolerancja, plura-

lizm, prawo obywateli do krytyki i zmiany aparatu władzy. Społ.

Zamknięte-totalitaryzm i dyktatura. Ruchy społeczne-forma

zbiorowego działania ludzi nastawiona na realizację wspóln-

ych celów. Ruchy rewolucyjne-doprowadzają do radykalnych

rozwiązań w różnych dziedzinach życia. Ruchy reformatorkie-

przeprowadzenie zmian społecznych poprzez stopniowe ref-

ormy.Ruchy zachowawcze-mają różnorodny charakter, choć

dotyczą tych samych problemów. Stareruchy społeczne-rep-

rezentują interesy jednej klasy społecznej i dążą do refom o

charakterze polityczno-ekonomicznym.Feminizm-ma chara-

kter emancypacyjny i był nastawiony na pełnię praw polit.

Parytety-nieprzemienne wpisywanie kandydatów na listy

w stosunku 50:50 dla każdej płci. Ekolgoizm-zajmuje się

problemami degradacji środowiska naturalnego.

Przyczyny ruchliwości społecznej-cechy osobnicze i cechy

rodziców(talent, zdolności, pracowitość, kultura i urok

osobisty, inwestycje rodziców we własne dziecko) moż-

liwość przsunięć, jakie stwarza dane społeczeństwo(st-

opień otwartości społeczeństwa, mechanizmy wyrówny-

wania szans młodzieży ze środowisk o niskim statusie społ)

zmiany na rynku pracy(kataklizm, rozwój gospodarki)

Społ. Otwarte-ruchliwość ma szeroki zasięg:pozycja społ-

eczna jednostki zależy od jej wiedzy, przedsiębiorczości i

osiągnięć. Społ. Zamknięte- ruchliwość spoleczna nie ist-

nieje lub jest bardzo ograniczona:pozycja społeczna jest

uzależniona od norm prawnych, religijnych i obyczajowych.