Problematyka narodowowyzwoleńcza, społeczna i moralna w opowiadaniach S. Żeromskiego. Twórczość Stefana Żeromskiego, powstająca w głównej mierze w czasach Młodej Polski, niewiele miała wspólnego z modernistyczną koncepcją sztuki. Żeromski konsekwentnie sięgał wprawdzie po ówczesne techniki artystyczne (symbolizm, impresjonizm, ekspresjonizm), ale daleki był od akceptacji formuły sztuki dla sztuki. Jego utwory z uporem poszukiwały rozwiązania najbardziej palących spraw narodowych i sięgały do przeszłości, aby uczyć na błędach historii. podobnie jak twórcy romantyzmu i pozytywizmu, obarczał Żeromski literaturę odpowiedzialnością za naród, nakazując jej poszukiwanie rozwiązań, tworzenie wzorców i trudne wytykanie błędów. Żeromski rozpoczynał więc twórczość w momencie, w którym było wiadomo, że zarówno romantyzm, jak i pozytywizm nie sprawdziły się w praktyce. Nie liczące się z realiami romantyczne mierzenie sił na zamiary przyniosło więcej szkód niż korzyści. Rozsądny, ale na ogół ograniczony program pozytywistów prowadził do lojalizmu i wprawiał bohaterów w kapitalistyczną pogoń za pieniądzem. Skoro nie sprawdziły się dwie przeciwstawne koncepcje, to można by wzorem dekadentów uznać, że trzeciej po prostu nie ma i starać się uciekać od ponurej rzeczywistości w świat wartości artystycznych i tajemnic duszy. Żeromski jednak takiej postawy nie akceptował. Podjął więc jeszcze jedną próbę stworzenia programu narodowego, polegającą na prostym pomyśle połączenia dodatnich wartości dwu wielkich propozycji. Romantyzm przegrał, bo nie umiał liczyć się z rzeczywistością, pozytywizm, bo minimalizował rolę czynnika psychologicznego. Skoro tak, Żeromski zaproponował, aby pozytywistyczne koncepcje realizować z romantycznym oddaniem i poświęceniem. Jego program łączył więc działalność gospodarczą i oświatową z formułą osobowości, gotowych do najwyższych poświęceń w imię obranej sprawy. Działania podejmowane przez jego bohaterów przypominały wzorce z literatury tendencyjnej. W opowiadaniach Stefana Żeromskiego dominują dwa zasadnicze tematy: problematyka społeczna i moralna oraz narodowo - wyzwoleńcza. Do pierwszej grupy można zaliczyć takie utwory jak: Siłaczka, Doktor Piotr, Zmierzch, do drugiej zaś: Rozdziobią nas kruki i wrony, oraz Echa Leśne. Bohaterka Siłaczki, Stanisława Bozowska w imię pozytywistycznych ideałów pracy u podstaw, walczy z ciemnotą i zacofaniem polskiej wsi. Postać ta ma charakterystyczne cech bohaterów Stefana Żeromskiego - dra Piotra czy Tomasza Judyma - których życie zostało określone przez moralny nakaz służenia i poświęcenia się dla innych....