Średniowiecze to epoka w historii europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a Renesansem. Granice czasowe średniowiecza nie są ściśle ustalone. Za początek epoki przyjmuje się okres, w którym cesarstwo zachodnio-rzymskie chyliło się ku upadkowi. Zwolennicy ścisłej datacji – w zależności od szkoły – za dokładne daty początku średniowiecza podają lata 378, 395 bądź 476. Za koniec epoki uważa się upowszechnienie idei humanistycznych i rozpoczęcie epoki Renesansu. Najczęściej w tym przypadku wymieniane są daty ok. 1450 roku oraz lata 1453, 1492, a nawet 1517. Charakterystyczną cechą literatury średniowiecznej jest jej szczególne zaangażowanie w kwestie religijne i świeckie, duchowe i społeczne. Literatura służyła określonym celom: pouczeniu i wychowaniu, potępieniu zła i afirmacji dobra, poszerzeniu wiedzy, pokazywaniu wzorców osobowych. Dlatego tak chętnie tworzono zalecane do naśladowania ideały osobowe, np. świętego, rycerza, władcy. W średniowieczu istotą nadrzędną dla człowieka był Bóg. Przedstawiany był On jako surowy i niedostępny budził strach i lęk. Nie ingerował w sprawy człowieka, zostawiał go samemu sobie. Cały czas jednak oceniał i obserwował. Był największym dobrem i pięknem, wobec którego człowiek był mały, słaby i bojaźliwy. Niemożliwym dla człowieka w średniowieczu było korzystanie z życia doczesnego, nie tracąc jednocześnie szansy na zbawienie. Uważano że można wybrać tylko jedną drogę, albo podporządkować życie wierze, albo korzystać z życia i odczuć chwilową przyjemność w rezultacie tracąc szansę na szczęście którego źródłem był Bóg. Człowiek ulotne życie na ziemi traktował jako próbę, jedyną szansę aby zasłużyć sobie na życie wieczne, na wieczne szczęście u boku uwielbianego Boga. W porównaniu z życiem wiecznym, to co doczesne jest marne, nietrwałe i ulotne. W końcu po śmierci nic nie pozostaje z obecnych dóbr np. materialnych. Człowiek średniowiecza żyjąc musi pamiętać o śmierci i o tym że aby zasłużyć na szczęście w wieczności powinien wyrzec się szczęścia za życia. Powinien żyć w ubóstwie, ascezie, wyrzec się wszelkich przyjemności, wszystko poświęcić jedynie Bogu. Wzorami średniowiecznych świętych byli św. Aleksy i św. Franciszek. Stworzyli oni odmienne koncepcje człowieka oddającego się ascezie. Jako świeżo poślubiony młody Rzymianin, Aleksy opuścił swój dom, rodzinę i żonę w noc poślubną. Postanowił oddać całe swoje życie Bogu. Stał się żebrakiem, by nierozpoznanym nawet przez własnych rodziców, wrócić do rodzinnego miasta. Zamieszkał pod schodami swojego bogatego domu. Cierpiąc pokusy i odtrącenie przez nieświadomych...