Strategia bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej.

Do najważniejszych interesów narodowych Rzeczypospolitej Polskiej należy zapewnienie bezpieczeństwa państwa, oraz jego obywateli. Bezpieczeństwo narodowe to zdolność państwa i jego społeczeństwa do zapewnienia warunków jego istnienia i rozwoju, integralności terytorialnej, niezależności politycznej, stabilności wewnętrznej, oraz odpowiedniej jakości życia. Strategia Bezpieczeństwa natomiast to sposoby tworzenia i stosowania skutecznych systemów reagowania na wszelkie zagrożenia dla osiągnięcia długofalowych celów.

Aby państwo mogło zapewnić sobie trwanie, tożsamość, funkcjonowanie i swobody rozwojowe musi umieć wykorzystywać szanse, podejmować wyzwania, redukować ryzyko, oraz eliminować wewnętrzne i zewnętrzne zagrożenia.

W rozpoczętym nowym stuleciu Polska wydaje się krajem bezpiecznym. Zawdzięczamy to głębokim przemianom geopolitycznym, jakie dokonały się pod koniec XX wieku w Europie, do których my Polacy, znacząco się przyczyniliśmy. Następnie wstępując do NATO i Unii Europejskiej zagwarantowaliśmy sobie nienaruszalność granic, integralność terytorium, uzyskaliśmy szanse cywilizacyjnego rozwoju, oraz pełnego uczestnictwa w europejskiej i globalnej społeczności międzynarodowej. Należy jednak zawsze pamiętać, że nic nie jest dane raz na zawsze, a porządek międzynarodowy co jakiś czas zmienia swą formę. Ta cykliczna zmienność powoduje wzmożony wysiłek państwa, by zapewnić bezpieczeństwo Polsce nie tylko dzisiaj, ale także w przyszłości.

Obecnie Polska jest suwerennym i demokratycznym państwem w Europie Środkowej

o znaczącym potencjale demograficznym, politycznym, wojskowym i ekonomicznym. W miarę możliwości realizuje swoje interesy narodowe i aspiracje obywateli do bezpiecznego

i godnego życia w pokojowym i ustabilizowanym otoczeniu. Stara się tworzyć warunki dla

osiągania dobrobytu przez swoich obywateli przy poszanowaniu prawa

i demokratycznych wartości. Zarazem chce wnieść wkład do utrwalenia wspólnych

wartości i rozwoju mechanizmów współpracy w ramach Unii Europejskiej,

w przestrzeni euroatlantyckiej i w skali globalnej, celem zagwarantowania trwałego

bezpieczeństwa światowego.

Dziś Polska działa w złożonym i rozbudowanym środowisku

międzynarodowym. Jako państwo członkowskie silnych politycznie, militarnie

i gospodarczo organizacji Sojuszu Północnoatlantyckiego i Unii Europejskiej – staje

się coraz bardziej liczącym się uczestnikiem współpracy międzynarodowej.

Członkostwo w NATO i UE oraz sojusz ze Stanami Zjednoczonymi zapewniły Polsce

wysoki poziom bezpieczeństwa i stały się jednym z podstawowych gwarantów jej

rozwoju wewnętrznego pozycji międzynarodowej.

Rzeczpospolita Polska, będąc państwem granicznym NATO i UE, zajmuje

ważne miejsce w europejskim środowisku bezpieczeństwa, a jej terytorium stanowi

obszar o istotnym znaczeniu strategicznym.

Interesy narodowe

Podstawowe interesy narodowe są niezmienne i oparte na całościowej

koncepcji bezpieczeństwa państwa, uwzględniające aspekty polityczno-militarne,

ekonomiczne, społeczne i ekologiczne. Interesy narodowe wynikają

z fundamentalnych i niezmiennych wartości Polski, a ich realizacja stanowi dla

państwa i jego mieszkańców potrzebę nadrzędną. Zgodnie z Konstytucją RP należą

do nich: zapewnienie niepodległości, nienaruszalności terytorialnej, wolności,

bezpieczeństwa, poszanowania praw człowieka i obywatela, a także zachowanie

dziedzictwa narodowego oraz ochrona środowiska naturalnego w warunkach

zrównoważonego rozwoju.

Interesy narodowe można podzielić na trzy grupy: żywotne, ważne, oraz inne istotne. Żywotne to zapewnienie przetrwania państwa i jego obywateli, czyli niepodległość i suwerenność państwa, integralność terytorialna i nienaruszalność granic, a także zapewnienie obywatelom bezpieczeństwa, praw i podstawowych wolność, oraz umacniania demokratycznego porządku. Ich realizacja to bezwzględny priorytet polityki bezpieczeństwa.

Ważne interesy narodowe Polski to rozwój cywilizacyjny i gospodarczy kraju, dobrobyt społeczeństwa, rozwój nauki i techniki, oraz ochrona dziedzictwa narodowego, tożsamości narodowej i środowiska naturalnego.

Inne istotne interesy narodowe Polski są związane z dążeniem do

zapewnienia silnej pozycji międzynarodowej państwa oraz możliwości skutecznego

promowania polskich interesów na arenie międzynarodowej. Do istotnych interesów

należy również umacnianie zdolności działania i skuteczności najważniejszych

instytucji międzynarodowych, w których Polska uczestniczy, jak również rozwój

stosunków międzynarodowych opartych na poszanowaniu prawa oraz efektywnej

współpracy wielostronnej zgodnie z celami i zasadami określonymi w Karcie

Narodów Zjednoczonych.

Realizacja interesów narodowych oraz wynikających z nich celów odbywa sie

w ramach działań wewnętrznych państwa oraz w jego relacjach z otoczeniem

zewnętrznym. Zdolność Polski do skutecznego działania na zewnątrz jest

uwarunkowana jakością wewnętrznego ładu politycznego, gospodarczego

i społecznego.

Cele strategiczne

Cele strategiczne wynikają z interesów bezpieczeństwa i rozwoju Polski, a także współzależności między państwami i gospodarkami.

Nadrzędnym celem strategicznym Polski jest zapewnienie

korzystnych i bezpiecznych warunków realizacji interesów narodowych poprzez

eliminacje zewnętrznych i wewnętrznych zagrożeń, redukowanie ryzyka oraz

odpowiednie oszacowanie podejmowanych wyzwań i umiejętne wykorzystywanie

pojawiających się szans. Za główne cele strategiczne należy uznać:

-zapewnienie niepodległości i nienaruszalności terytorialnej, oraz suwerenności państwa

-stworzenie warunków rozwoju cywilizacyjnego i gospodarczego

- zapewnienie możliwości korzystania przez obywateli z konstytucyjnych wolności,

praw człowieka i obywatela oraz stworzenie bezpiecznych warunków do

godziwego życia obywateli i rozwoju całego narodu, w wymiarze materialnym

i duchowym;

- zapewnienie możliwości aktywnego kształtowania stosunków w otoczeniu

międzynarodowym i zdolności skutecznego działania poprzez obronę interesów

narodowych i promowanie wizerunku wiarygodnego uczestnika stosunków

międzynarodowych, a także realizacji zobowiązań sojuszniczych, stanowiących

o wiarygodności Polski;

- zapewnienie bezpieczeństwa, ochrony i opieki nad obywatelami polskimi

przebywającymi poza granicami kraju

- promocja polskiej gospodarki i wspieranie polskich przedsiębiorców oraz budowa

prestiżu Polski w otoczeniu międzynarodowym;

- zapewnienie poczucia bezpieczeństwa prawnego obywateli

- ochronę duchowego i materialnego dziedzictwa narodowego (bogactw

naturalnych, majątku indywidualnego obywateli i zbiorowego majątku

narodowego) oraz zapewnienie bezpiecznego rozwijania we

wszystkich sferach aktywności narodowej, w tym zwłaszcza ekonomicznej,

społecznej i intelektualnej;

- ochronę środowiska naturalnego i ochronę przed skutkami klęsk żywiołowych,

a także katastrof spowodowanych poprzez działalność człowieka;

- zapewnienie szerokiego dostępu do informacji, podniesienie poziomu edukacji

narodowej oraz stworzenie silnego zaplecza naukowo-badawczego, połączonego

z potencjałem wytwórczym, poprawiającym konkurencyjność gospodarki.

Bezpieczeństwo zewnętrzne

Obowiązkiem państwa jest umacnianie jego międzynarodowej pozycji, wizerunku i prestiżu, oraz tworzenie warunków do powiązań wspólnotowych i sojuszniczych. Dla Polski filarem stabilności jest Sojusz Północnoatlantycki (NATO). Polska w pełni popiera i aktywnie uczestniczy we wszelkich działaniach, które umacniają swoistość sojuszu, jak również rzetelnie wykonuje swe zobowiązania aktywnie uczestnicząc w prowadzonych przez NATO operacjach.

Bezpieczeństwo i pozycję Polski na arenie międzynarodowej umocniło również członkostwo w Unii Europejskiej. Dzięki takim instrumentom jak: Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa, Europejska Polityka Bezpieczeństwa i Obrony, jednolity rynek Europejski, wspólna polityka handlowa- udział polski w UE wpływa pozytywnie na bezpieczeństwo we wszystkich wymiarach życia politycznego, gospodarczego i społecznego.

Dlatego w naszym interesie jest umacnianie pozycji Unii w świecie.

Szczególne znaczenie w polskiej polityce bezpieczeństwa odgrywają stosunki dwustronne ze Stanami Zjednoczonymi. Mają one charakter strategiczny, dlatego ważna jest dalsza dobra współpraca z tym wielkim mocarstwem i jednocześnie naszym sojusznikiem w NATO.

Polska rozwija również intensywną współpracę i przyjazne stosunki ze wszystkimi sąsiadami, a także pozostałymi państwami Europy Środkowej w Wschodniej widząc w tym szanse na umocnienie bezpieczeństwa w tej części kontynentu.

Nasz kraj angażuje się w umacnianie roli ONZ, Organizacji Bezpieczeństwa I Współpracy w Europie, Rady Europy i innych instytucji wielostronnych mających na celu rozwiązywanie konfliktów i przeciwdziałanie zagrożeniom.

Bezpieczeństwo wewnętrzne

Nadrzędnym celem działań państwa w dziedzinie bezpieczeństwa wewnętrznego jest ochrona porządku prawnego, życia i zdrowia obywateli, oraz majątku narodowego. Osiągnięcie tego celu wymaga spójnych przepisów prawnych, kształtowania postaw społecznych, oraz zwiększenia efektywności działania administracji publicznej i podnoszenia profesjonalizmu funkcjonariuszy i pracowników instytucji państwowych.

Wszelkie działania powinny być skierowane na wdrażanie systemu zarządzania kryzysowego, budowy Systemu Ochrony Ludności, oraz Zintegrowanego systemu ratownictwa. Bezpieczeństwo wewnętrzne to:

-bezpieczeństwo obywatelskie- zapewnienie obywatelom poczucia bezpieczeństwa i sprawiedliwości (sprawnie działające sądy i prokuratura gwarantujące ochronę praw i wolności)

-bezpieczeństwo ekonomiczne- stabilna gospodarka i finanse publiczne, oraz rozwój przemysłu obronnego, a także właściwej infrastruktury, transportu i łączności.

-bezpieczeństwo ekologiczne- zapewnienie obywatelom życia w zdrowym środowisku (czyste wody, powietrze i gleba)

-bezpieczeństwo informacyjne- ochrona systemów teleinformatycznych przed atakami, zakłóceniami, czy sabotażem, oraz zbudowanie własnego systemu łączności satelitarnej.

Uwarunkowani bezpieczeństwa narodowego Rzeczypospolitej Polskiej

Bezpieczeństwo Polski to bezpieczeństwo w jej otoczeniu- w regionie, w Europie i w ramach wspólnoty euroatlantyckiej. Znaczący wpływ mają stosunki w Sojuszu Północnoatlantyckim i w Unii Europejskiej.

W wymiarze globalnym gwarantem bezpieczeństwa międzynarodowego są Stany Zjednoczone- nasz sojusznik z NATO. Jednak z drugiej strony swą pozycje umacnia federacja rosyjska, która w zamian za udostępnienie swych surowców energetycznych zacieśnia swe kontakty z wybranymi państwami zachodnimi dyskryminując jednocześnie inne- nawet niektórych członków NATO i UE. Surowce Energetyczne coraz częściej staja się instrumentem nacisku politycznego.

Bardzo niekorzystnym zjawiskiem jest pogarszanie się bezpieczeństwa na Bliskim i Środkowym Wschodzie, gdzie umacniają się wpływy fundamentalistów, a co za tym idzie, rośnie zagrożenie atakami terrorystycznymi. Destabilizacja Iraku, Afganistanu, nuklearne ambicje Iranu, oraz fundamentalizm Islamski odbijają się negatywnie na sytuacji w państwach Azji, Afryki, a nawet w Europie.

Przyczyną napięć w stosunkach międzynarodowych jest także dystans rozwojowy między poszczególnymi rozwojami świata.

Zakończenie

Na bezpieczeństwo Narodowe Polski w XXI wieku ogromny wpływ mają procesy i zagrożenia zachodzące w całym współczesnym świecie np.: terroryzm, rozprzestrzenianie się broni masowego rażenia, międzynarodowa przestępczość zorganizowania, oraz zagrożenia w cyberprzestrzeni.

Mogą też na świecie pojawić się inne wyzwania np.: masowe naruszanie praw człowieka, zubożenie społeczeństw, małe zasoby wodne, degradacja środowiska naturalnego, klęski żywiołowe, utrudniony dostęp do surowców energetycznych, czy też problemy demograficzne. Wyzwania te nierozwiązane w porę mogą przerodzić się w zagrożenia.

Aby państwo mogło im skutecznie przeciwdziałać musi posiadać zintegrowany system bezpieczeństwa narodowego, gwarantujący szybkie i sprawne działanie w każdych warunkach by natychmiastowo i skutecznie zareagować na zagrożenia i kryzysy. Dlatego konieczne jest przygotowanie, utrzymywanie i doskonalenie systemu bezpieczeństwa, czyli: sił, środków, oraz zasobów przeznaczonych przez państwo do realizacji zadań w dziedzinie bezpieczeństwa. Zewnętrzne uwarunkowani bezpieczeństwa Polski i współczesne zagrożenia wymuszają tworzenie zintegrowanego i kompleksowego systemu wykorzystującego zarówno system obronny państwa, jak też system zarządzania kryzysowego, który łączy planowanie i przygotowanie służb wojskowych i cywilnych na każdym poziomie reagowania, oraz kompleksowe podejście do rozwiązywania sytuacji kryzysowych, ale przede wszystkim stworzenie silnych podstaw ich finansowania.