Prawne podstawy bezpieczeństwa – zagadnienia definicyjne i wprowadzające

I. Prawo międzynarodowe, europejskie i krajowe wobec problematyki bezpieczeństwa

Bezpieczeństwo jest kategorią abstrakcyjną i funkcjonuje wyłącznie w teorii oraz w mowie potocznej – w praktycznej działalności tzw. podmiotów bezpieczeństwa funkcjonuje z przymiotnikiem, określającym kogo personalnie lub jakiego obszaru podmiotowo lub przedmiotowo dotyczy.

Do podmiotów bezpieczeństwa można zaliczyć:

a) podmioty prawa międzynarodowego (w tym państwa oraz organizacje międzynarodowe)

b) podmioty życia społecznego

c) narody (grupy etniczne)

d) jednostki

Bezpieczeństwo jest jednocześnie:

- „ stanem ” – chodzi o jego wymiar, skalę trwałości, zasięg terytorialny itp.;

- „ procesem ” – chodzi o nieustanne kształtowanie i umacnianie bezpieczeństwa, określające zarazem jego dynamikę, o której najlepiej świadczy stale rosnący jego zakres podmiotowy, przedmiotowy i przestrzenny.

Ryszard Zięba – podział bezpieczeństwa według następujących aspektów:

1) podmiotowego : bezpieczeństwo narodowe i bezpieczeństwo międzynarodowe;

2) przedmiotowego : bezpieczeństwo polityczne, wojskowe, gospodarcze, społeczne, kulturowe, ideologiczne, ekologiczne, informacyjne itd.;

3) przestrzennego : bezpieczeństwo personalne (dotyczące indywidualnych ludzi – osób), lokalne (państwowo-narodowe), subregionalne, regionalne (koalicyjne), ponadregionalne i globalne (uniwersalne);

4) czasu : stan bezpieczeństwa i proces bezpieczeństwa;

5) sposobu organizowania : indywidualne (unilateralne) – hegemonizm mocarstwowy, izolacjonizm, neutralność, niezaangażowanie, sojusze (system blokowy), system bezpieczeństwa kooperacyjnego, system bezpieczeństwa zbiorowego.