1. Opis metody mikroskopowej badania materiałów oraz przedstawiona na schemacie zasada działania mikroskopu metalograficznego 1.1 Cel ćwiczenia Metalograficzne badania mikroskopowe polegają na obserwacji odpowiednio przygotowanych powierzchni próbek metalu za pomocą mikroskopu metalograficznego, pod powiększeniami 50x-2500x. Obserwacje te przeprowadza się zarówno na próbkach nietrawionych, jak i trawionych specjalnymi odczynnikami. W pierwszym przypadku badania mikroskopowe mają na celu określenie ilości i rozmieszczenia wszelkiego rodzaju wtrąceń niemetalicznych, wykrycie drobnych pęcherzy gazowych, mikropęknięć itp. Obserwacje próbek trawionych pozwalają zidentyfikować strukturę metalu (rodzaj i ilość poszczególnych faz), kształt i wielkość ziaren, grubość i jakość powłok metalicznych itd. Do badań metalograficznych stosuje się próbki różnej wielkości, zależnie od wymiarów badanego przedmiotu. Małe przedmioty bada się w ten sposób by były one możliwie reprezentatywne. Celem badań mikroskopowych jest określenie czystości, jednorodności i wielkości ziarna przy jednoczesnym ujawnieniu wad mikrostruktury (mikropęknięcia) badanego materiału. 1.2 Zasada działania mikroskopu metalograficznego. Na laboratorium podstawowym narzędziem z jakiego korzystałem do badania próbek metali był mikroskop metalograficzny. Jest to mikroskop różniący się od „zwykłych” mikroskopów biologicznych. Korzysta on bowiem z własnego, bardzo mocnego światła, które oświetla badaną próbkę Lampa żarowa o gęstym uzwojeniu stwarza punktowe źródło światła, soczewki kondensorowe wytwarzają równoległe wiązkę promieni świetlnych o dużej intensywności. Przesłona przepuszcza środkową część wiązki promieni zatrzymując promienie zewnętrzne powodujące błędy optyczne. Zmniejszenie przesłony aperturowej zmniejsza ilość światła biorącego udział w powstawaniu obrazu, ale jednocześnie powoduje wyostrzenie obrazu. Oświetlacze metalograficzne bywają w zasadzie trzech typów. Wyróżniamy dwa typy oświetlaczy do światła prostopadłego, padającego prostopadle na szlif i jeden do światła padającego ukośnie na szlif (tzw. oświetlacz ciemnego pola). Każdy mikroskop metalograficzny ma możliwość łatwej wymiany oświetlaczy. Zastosowanie poszczególnych oświetlaczy dostosowuje się do charakteru badań i rodzaju struktury. 2. Badanie mikroskopowe stali 2.1 Klasyfikacje stali Stal - jest to stop żelaza z węglem (ewentualnie z innymi pierwiastkami) o zawartości węgla do 2%, manganu do 0,8%, krzemu 0,5%, niklu, wolframu, chromu, miedzi 0,3%, aluminium 0,1%. Stale zgodnie z polską normą klasyfikuje się według składu...